Leita Bbliuni
Vka leiting        Leitihjlp





Bbliuhondbkin

ABDEFGHIJKLMNOPRSTUVZ
Ebal(hebr. bert, grtut.) Ein av sonum Sjobals, sonar Seir horit Edom. 1. Ms. 36,23; 1. Krn. 1,40.
   2. Fjall yvir av Garizim, 5. Ms. 11,29; Josva 8,30. Ntarnavni er Jebel Eslamiyeh, um 980 m hgt. Vit lesa um fjllini Ebal og Garizim t.d. 5. Ms. 27. Vit lesa allan kapitulin og minnast til Hann, sum keypti okkum fr banni lgarinnar, t Hann var bann fyri okkum. Gal. 3,13.
Ebed(hebr. trlur, tnari.) Fair Gaal, sum fremstur var at fa sikemsmenn at gera uppreistur mti Abimelek. Dm. 9,2257.
Ebed-Melek(hebr. trlur kongs.) Etiopari, tnari vi kongshll Zedekiasar. Hann segi kongi fr, hvussu Jeremias var staddur brunninum, teir nttu til fangahs. Hann fekk so bo um at taka menn vi sr og draga hann upp haani. Jeremias 38,613.
Eben-Ezer(hebr. hjlpisteinur.) 1. Sm 7,1112: Og menn sraels gjrdu lop r Mizpa, hildu eftir Filistarum og hgdu teir niur lka til nian fyri Bet-Kar. N tk Smuel ein stein og setti hann millum Mizpa og Sen; hesum steini gav hann navni Eben-Ezer og segi: Higartil hevur HARRIN hjlpt okkum.
Eber(hebr. hinumegin.) Sonur Sjala og fair Peleg. Trii maur fr Sem. Sagdur at vera ttarfair hebreara. 1. Ms. 10,21; 4. Ms. 24,24; Luk. 3,35.
   2. 1. Krn. 8,12: Synir Elpaal vru Eber, Misjam, Semer hann, sum bygdi Ono og Lod vi bygdunum, i til hoyrdu. r 535 f.Kr.
   3. Ein av ttarhvdingunum millum prestarnar, umtalair Nehem. 12,20: fyri Sallai: Kallai; fyri Amok: Eber;
Ebez(hebr. skyggjandi.) Bur Issakar. 16 bir, har millum Ebez, eru roknair upp vi bygdunum, i til hoyrdu. Josva 19,1722.
Ebjasaf= Abiasaf, q.v. 1. Krn. 6,23.
Ebjatar= Abjatar, q.v. 1. Krn. 15,11.
Ebron= Hebron, q.v. Josva 19,28.
Eden(vakurleiki.) 1. Ms. 2,8: Sani plantai Gud HARRIN urtagar Eden, ti eysturi, og har setti Hann menniskja, sum Hann hevi mynda. Eftir unum, har eru nevndar, sst lei, hvar ta var, men ikki er mguligt at vsa sjlvt stai. irnar hava streyma oman Persaraflgvan tsundtals r. Tr hava broytt landi og lei sna. Fringarnir halda, at landi man ganga millum 4 og 5 hundra kilometrar longri t enn t. Fornfringar halda t, at upprunasta mannattarinnar er har um Eufrat-Tigris leiina. Hendingarnar sambandi vi mannin og kvinnuna Eden lesa vit um 1. Ms. 3,124. Hygg dam.
   2. Ein av bunum, i nevndir eru, sum handlau vi Trus. Ezek. 27,23. Umtalaur eisini Es. 37,12.
   3. Sonur Ja. Ein av levitunum, sum tku undir vi Ezekias kongi, t hann segi vi teir: Lati t n ikki inskap vanta hj tykkum. 2. Krn. 29,1112. Kann vera hin sami, sum nevndur er 2. Krn. 31,15.
Eder(hebr. fylgi, fenaur.) Bur Juda vi marki mti Edom. Josva 15,21.
   2. Annar nevndi av eftirkomarum Musji 1. Krn. 23,23.
Edom(hebr. reytt.) Navn, givi Esau, q.v., t hann seldi frumburarrtt sn fyri reyar linsur.
Edom ella IdumeaVar suurmark sraelslands. 4 Ms. 34,3. Landi var eisini kalla Seirsfjll. Ta l vegnum hj flki sraels r Sinai til Kadesj-Barnea, eystan fyri Arabalglendi. Noran fyri Edom var Mab; marki tykist at hava veri in Zered. 5. Ms. 2,13.
EdomitarVru eftirkomarar Esaus ella Edoms, sum hann eisini er kallaur. Teir hvdu riki upprunaligu bgvarnar, i nevndust horitar, r landinum. 1. Ms. 36 fr v. 31 stendur: Kongarnir, i rddu Edomslandi, renn sraelsmenn fingu kongar, vru hesir: Teir eru so roknair upp til kap. 36 at enda. Teir eru eisini kallair ttarhvdingar. semjan millum brurnar Esau og Jkup fr hendingini, at Jkupi ognaist frumburarrttin, tykist ikki enn burturgloymd, t flk sraels kom at landamarki edomita og bnai teir um at sleppa at ganga eftir vegnum gjgnum land teirra. Hesa bn noktau teir teimum og httu vi vpnum, um teir komu, so hetta var av ongum. Eftir hetta hoyra vit einki aftur til edomitar 400 r. T lesa vit 1. Sm. 14,47, at Saul bardist vi og vann fggindum snum, millum arar edomitar. Nkur og fjrutu r eftir hetta gjrdu Dvid og herhvdingi hansara, Jab, av vi alt mannkyn Edom. 1. Kong. 11,15. Framhald av hesum lesa vit undir navninum Hadad, q.v.
Edrei(hebr. sterkur, veldigur.) Vggirdur staur, norarlaga landinum, nr vi Kadesj og Hazor. Josva 19,37.
   2. Ein av hvusbunum Basan. Josva 12,4. Hetta var stai, har Og kongur var lopin og gjrdur til einkis. Hesin sjldsami staur er seinni funnin og kannaur. Har er mangt fatiligt at finna. Djpt undir jr hava veri skli at flggja til, t herja var erva. Hesi skli, str sum bir, siga fornfringarnir, eru um 20 til 25 m undir jrini. (Leysliga endurgivi og stytt fr: Harpes: Bibl. and mod. dis.)
Efa(hebr. myrkur.) 1. Ms. 25,4; 1. Krn. 1,33. Hin fyrst nevndi av 4 sonum Midjans. Eftirkomarar hansara nevnast millum ttirnar, sum umtalaar eru Es. 60,67. Teir tykjast at hava hildi til vi eysturstrond Elamitaflgvans.
   2. Hjkona Kalebs, sonar Hezrons, av tt Juda. 1. Krn. 2,46.
   3. Ein av sonum Jedai. 1. Krn. 2,47.
   4. Kornmt. Efa var 10 omer, tils. 36,4 litrar. 2. Ms. 16,36.
Efer(hebr. ungur hjrtur.) 1. Ms. 25,4; 1. Krn. 1,33. Annar nevndi av 4 sonum Midjans, sum var sonur braham vi Keturu.
   2. sraelsmaur av tt Juda, helst av flki Kalebs, sonar Jefunne.
   3. Ein teirra, i nevndir vru: hvd fedrahs teirra men teir vstu Fedragudi snum trskap. 1. Krn. 5,2425. Hetta endai vi, at Tilgat-Pilneser, assriakongur, flutti teir og ttarflk teirra burtur r arvaluti teirra; rubenitar, gaditar og hlva tt Manasse.
Efes-Dammim(hebr. blmark.) 1. Sm. 17,1. Sta millum Soko og Azeka. Navni hevi ta fingi av strnum millum sraelsmenn og filistarar. N kalla Beit Fased, t.e. hs blandi. 1. Krn. 11,13 kalla Pas-Dammim.
EfesusFornaldarbur Ltla Asia, nr vi san, har in Kaistros rennur t vkina Kusadasi. Grikkar ttu hann ellivtu ld f.Kr. Kom undir rmverjar 133 f.Kr. Var av mtastu handilsstum teirra. Er n so at siga avtoftaur. Vi nverandi bygdina Ajasoluk eru toftirnar av t vigitna Artemistemplinum, sum vit lesa um p. 19,23 o.fr. Demetrius, q.v.
EfesusbrviHetta er eitt av fnastu og vakrastu brvum Paulusar og serstakliga persnligt. Her verur gloppi millum Gud og menniskja tfylt, vi ta at samkoman verur sett fram sum likam Kristusar og vi teirri mynd, at samkoman er brurin, Kristus brgmurin, sum elskar hana og ofrar seg sjlvan fyri hana. Av flestu brvum Paulusar sst orskin, hv tey eru skriva, men so er ikki vi Efesusbrvinum. Helst man vera, at postulin kennir, at hann skjtt hevur rii hin seinasta stormin av og av t her lyftir samkomu Guds upp hgstu hddir, hon kann rkka her fold.
   A. Vivkjandi lru:
   1. Heilsan til likamslimir, kap. 1,12.
   2. Signingar limanna, kap. 1,314.
   3. Bn fyri teimum, kap. 1,1521.,
   4. Kristus, hvur, kap. 1,2223.
   5. Hvussu vorin til limir, kap. 2,110.
   6. Ttt og signa samanbundnir, kap. 2,1122.
   7. Heidningar eisini likamslimir, kap. 3.
   B. Vivkjandi atfer.
   1. Einleiki likamsins, kap. 4,13.
   2. Einandi kreftir likamsins, kap. 4,46.
   3. Menning limanna, kap. 4,716.
   4. Skyldur limanna, kap. 4,17; 6,20.
   C. Endi.
   1. Persnlig viurskifti, kap. 6,2122.
   2. Frilsing, kap. 6,2324.
      Loysnaror, kap. 1,2223; 5,30. Skriva r 62 ella 64 fongsli, sent vi Tkikus. Kap. 6,21.
      Tvr ferir nevnir hvundurin seg vi navni, kap. 1,1; 3, l.
Efial(hebr. dmur.) Maur av tt Juda, sonur Zabad. 1. Krn. 2,37.
Efod(hebr. loynt, gtufrt.) Fair hvdingan Hanniel, tt Manasse. 4 Ms. 34,23.
Efraim(hebr. dupult gri.) Yngri sonur Jsefs vi Asenat, dttur Potefera, prestin On. Efraim er fddur Egyptalandi tey rini, i yvirfl var landinum, 1. Ms. 41,52, um r 1880 f.Kr. Fyrsta hending, vit lesa um lvi hansara, er 1. Ms. 48,17, t Jkup signai synir Jsefs og setti Efraim fram um Manasse. Jsef fekk at sggja brn Efraims trija li. Um hesa tina man hendingin, sum umtala er 1. Krn. 7,21, hava fari fram, sum endar vi, at Efraim fekk son, sum hann kallai Beria, t.e. vanlukka. tt Efraims var, t flki var talt vi Sinai, fjruti tsund og fimm hundra, hin tggjunda av teimum tlv flkatali. T flki var talt aru fer, 4. Ms. 26,37, vru teir tratitvey tsund og fimm hundra, hin tlvta flkatali. ferini um oyimrkina hvdu ttir Jsefs og Benjamins tilhald vi vestursu tabernakulsins, 4. Ms. 2,1824, og hvd fedrahs Efraims var Elisjama, sonur Ammihud. Millum teirra, i sendir vru at kanna Knaansland, var av tt Efraims Hosea, sonur Nun. Mses broytti navn hansara til Josva, sum er okkum vl kent. 4. Ms. 13,16. Lutur Efraims var mijan av landinum um 3040 km eystur og vestur, men ngv styttri suur og norur. Vi norurmark teirra bi hlv tt Manasse, og vi marki suureftir Benjamin og Dan. Josva 16,15; 18,17; 1. Krn. 7,2829.
      Tabernakli var sett upp Silo Efraim, Josva 18,1. Hetta var onkran htt framstig fyri ttina. Av oralagi teirra letur til, at teir hava kent seg eitt sindur strar av hesum. Dm. 8,13; Dm. 7,2425. Les eisini Dm. 12,16. Meir er sagt um hetta 2. Sm. 2,89; Slm. 60; 2. Sm. 19,4043. Eftir herleiingina bi flk av benjaminitum Jersalem. 1. Krn. 9,3. Samanber Nehem. 11.
   2. Bur nr oyimrkini landnyring r Jersalem. Harrin dvaldi har vi lrisveinum snum. Jh. 11,54. Stai er n kalla et Taiyibe.
EfraimitarEftirkomarar ttarfairsins Efraims. Josva 16,10. Dm. 12,46.
EfraimsfjllEisini kalla vi rum nvnum sum Samariafjll, Jer. 31,56; Amos 3,9. Dmarabkini 2,89 lesa vit: Men tnari HARRANS Josva, sonur Nun, doyi, ti hann var 110 r; og teir jarau hann arvaluti hansara, Timnat-Heres Efraimsfjllum, noran fyri Gaasfjall.
EfraimsporturEitt av portrum Jersalems. 2. Kong. 14,13; 2. Krn. 25,23.
Efraimsskgur 2. Sm. 18,6 lesa vit: Sani helt alt flki avsta bardaga vi srael, og bardagin kom at standa Efraimsskgi. Av frsgnini sst, at stai var eystan fyri Jordan.
EfrataGamalt navn Betlehem Juda. 1. Ms. 35,1619; 48,7; Rutt 4,11.
   2. Seinna kona Kaleb, son Hezron; hon tti sonin Hur. 1. Krn. 2,19.
Efron(hebr. sum ungur hjrtur fr ofra, t.e. honhjrtur.) Sonur Zohar, Hetiturin, sum braham keypti markina fr vi hellinum, sum sagt er fr 1. Ms. 23,19: Sani jarai braham Sru, konu sna, hellinum Makpelamark, beint yvir av Mamre, ta er Hebron, Knaanslandi.
Egla(hebr. kvguklvur.) Ein av konum Dvids, mean hann bi Hebron. Hon tti honum sonin Jitream. 2. Sm. 3,5.
Eglajim(hebr. dupultkelda, tvr keldur.) Es. 15,8. Ezekiel 47,10 stava En-Eglajim vi umlei sama tdningi. Les Ezekiel 47, allan. Hetta her nevnda stai kallast n in Hajla, noran fyri Deya Havi, vestan fyri Jordan.
Egyptaland hebr. Mizrajim, sum er dual (tvtal) av mazor, t.e. rey mra R. Young. Verur sjldan nevnt eintali. Egyptar gomlum dgum nevndu landi Kemet, t.e. hitt myrka landi, eftir Nilnni, sum tykist dimm liti afturimti hinum reya sandinum (M. Unger). Vanliga ntta navni var t Toui, t.e. tey tvey londini; ovara og niara Egyptaland. Knaanitar kallau landi Misri. Arabarar kalla ta Misr. Grikkar kallau ta Aigyptos heilt fr Homers dgum um 800 f.Kr. Manetho, sum var prestur Heliopolis um r 300 f.Kr., skrivai sgu Egyptalands grikskum mli fr elstu tum, til persarar tku landi. Hann btir sguna sundur 30 kongsttir fr umlei 2900 f.Kr. Ntmans vitan um hetta er fr jarfriligum kanningum. Eftir kanningum fr Jkup vi hsflki snum til Egyptalands umlei r 1871 f.Kr. tarskeiinum, i kalla verur hin tlvta kongsttin av Mirkinum. Fyrst var braham flddur hagar undan hungursney. 1. Ms. 12,10, og t gamli Jkup vi flki snum fr til Egyptalands, var ta undir lknandi umstum. Jarfrin sigur fr mongum prgvum um, at srael var Egyptalandi, millum anna mong mansnvn, sum Mses, Assir, Pasjur, Hofni, Pineas, Merari og Putiel. Hesir vru allir egyptar. So er ta eisini knaanitisku staarnvnini vi Nilsan, sum Sukkot, 2. Ms. 12,37; Baal Zefon, 2. Ms. 14,2; Migdol, 2. Ms. 14,2; Zilu, og helst eisini Gosen, 2. Ms. 8,22 og 9,26. (W. F. Albright: From the Stone Age to Christianity.)
      Sonur og eftirmaur Ramses II, sum t Merenfta, reisti sr sigursslu. Henda slan, funnin gravtempli Faraos Teben, hevur innskrift, sum er 28 tttar reglur, har sagt er fr sigrum hansara yvir fggindunum. Har verur srael fyrstu fer umrtt uttan fyri Bbliuna. Frsgnin endar naka soleiis:
      Askalon er tikin til fanga,
      Gezer er yvirvunni
      Janoam er vifari, sum ta ikki hevi veri til.
      Flk sraels er oyi, ta hevur einki avkom.
      Palestina er vori fyri Egyptaland ein einkja.
      ll lond eru sameind; tey halda fri.
      Marenfta kongur bindur ll tey, sum gera uppreistur.
      Hann gevur lv sum Ra.
   srael hevi eisini onnur viurskifti vi Egyptaland: Slomo kongur giftist vi kongsdttur r Egyptalandi. dgum Jeremiasar, t Jersalem st til at falla, varai hann flki, at tey mttu ikki seta lit stt Egyptaland.
      Eftir at flki var burturflutt og Gedalja, q.v., var dripin, rmdu tey, i eftir vru, til Egyptalands vi Jeremiasi. Seinni tini, eftir at Alexander hin Stri var deyur, fluttu ngvir jdar til Egyptalands at bgva, serliga til Alexandria, har ptolemearnir hvdu gjrt ta lagaligt at vera. heimssguni er Egyptaland ngv umtala.
Egyptalands4. Ms. 34,5. N kalla Wadi el-Arisj. Grunt arfar vi suurmark Juda. regntini rennur vatni henda vegin r oyimrkini Paran Mijararhavi. Hetta er marki millum Juda og Sinai.
Ehi(hebr. semja.) 1. Ms. 46,21. Ein sonur Benjamin.
Ehud(hebr. sameining.) 1. Krn. 8,6: Hesir vru synir Ehud teir vru ttarhvdingar millum teirra, sum bu Geba, og sum vru flutt burtur til Manahat. Les 1. Krn. 8,17.
   2. Hin trii nevndi av sonum Bilhan, syni Jediael, sum var abbasonur ttarfairin Jkup.
   3. Dmari srael, eftirkomari Gera av tt Benjamins. Navni Gera er vanligt Benjamin. l. Ms. 46,21; 2. Sm. 16,5; 1. Krn. 8,35. Sguna um Ehud lesa vit Dm. 3,1230: Men sraelsmenn gjrdu vi sama lagi ta, sum nt var eygum HARRANS. T lt HARRIN Eglon = kongin Mab, fa vald yvir srael aftur fyri at tey gjrdu ta, sum nt var eygum HARRANS. Hann fekk vi sr Ammonitar og Amalekitar, fr t og vann sigur srael og tk Plmastain. Undir Eglon, konginum Mab, stu sraelsmenn 18 r. Men ti sraelsmenn rptu til HARRAN, lt HARRIN hjlparmann stga fram millum teirra, Ehud Benjaminit, son Gera, sum var lmur. Ti sraelsmenn einafer sendu Ehud vi skatti til Eglon, kongin Mab, gjrdi hann sr tveggja svr, gomed (ti vi 50 cm) langt, og bant sr ta vi hgru li undir klunum. Sani fekk hann Eglon, konginum Mab, skattin. Eglon var ovurhonds feitur maur. Ti hann n hevi bori fram skattin, fylgdi hann teimum, i bori hann hvdu, lei, men sjlvur vendi hann aftur vi Pesilim vi Gilgal og lt siga: Kongurin, eg havi loyndarbo at bera tr!
      T ba hann hann tiga, inntil ll, i rundan um hann stu, vru tfarin. Ehud kom t inn til hansara, og hann sat einsamallur hinum svala taksali snum. Ehud segi: Eg havi or fr Gudi til tn! T reisti hann seg r sessinum. Men Ehud rtti t vinstru hond, dr svri undan hgru li og rendi ta bk hansara, so at ikki bert blai fr inn, men handfangi vi, og blai fjaldist av strinum, t hann dr ikki svri t r aftur bki hansara; ta kom t fyri aftan. Ehud fr so t slugongina, og hann lt aftur dyr taksalsins eftir sr og lsti tr. Ti hann var farin avsta, komu tnararnir; men ti teir su, at dyr taksalsins vru lstar, sgdu teir: Hann man hava sni egnu rindi at gera inni t svala kamarinum! Teir bau n gvuliga leingi, men hann lt ikki upp dyr taksalsins; t fru teir eftir lyklinum og ltu upp og fingu t at sggja, at harri teirra l deyur glvinum. Men Ehud slapp burtur, mean teir drlau; hann var longu komin um Pesilim og nddi til Seira. Ti hann var komin hagar, blsti hann horn Efraimsfjalli; t hildu sraelsmenn oman av fjllunum vi honum odda. Hann segi vi teir: Skundi tykkum aftan mr, t HARRIN hevur givi fggindar tykkara, Mabitar, hendur tykkara! So fylgdu teir eftir honum oman og tku ll vaini um Jordan fr Mabitum og ltu ikki ein sleppa yvirum. Teir hgdu t niur einar 10 000 Mabitar, sum allir vru sterkir og djarvir menn; ikki ein slapp. Soleiis var Mab ta ferina kga undir hond sraels. Og landi hevi fri 80 r.
Eker(hebr. planturt. Tdningurin er: Upptikin og sett aftur rum stai.) 1. Krn. 2,27. Hin yngsti av trimum sonum Rams, i var abbasonur Hezron.
Ekron(hebr. umsett til mangt ymist: Ljs, geislar, tflytan, uppskrtt, o.a.) Bur, um 17 km noran fyri Gat. Ein av teim 5 hvusbum filistara. Ymiskir hvdu hann: Juda: Josva 13,3; Dan: Josva 19,43; filistarar: 1. Sm. 5,10. Gudurin Baal Zebub var drkaur har. 2. Kong. 1,2.
Ela(hebr. eikitr.) Ein av ttarhvdingum Edoms. 1. Krn. 1,52.
   2. Fair Simei tt Benjamins, sum var ein av ftum Slomos.
   3. Sonur og eftirmaur Baesa kongs srael. Hann var kongur 2 r Tirza. T fekk tnari hansara Zimri, sum var hvusmaur yvir arari helvtini av hervagnunum, samansvrjing lag mti honum; og einafer hann Tirza hevi drukki seg fullan inni hj Azra hallarstjra Tirza, kom Zimri hagar og drap hann ta var sjeynda og tjgunda ri, i Asa kongur Juda sat vi stri og tk rki eftir hann. Vit lesa meir um hetta 1. Kong. 16,134.
   4. Fair Hosea, sum var seinasti kongur sraels. 2. Kong. 15,30; 17.1; r 732 til 724 f.Kr.
   5. Ein sonur Kaleb, son Jefunne. 1. Krn. 4,15.
   6. Sonur Uzzi, ein av benjaminsmonnunum, sum, heimkomnir r tlegdini, bu Jersalem. 1. Krn. 9,8.
Elad(hebr. Gud er hann, sum prir ella fyllir vi Sr.) Sonur Efraim. Les 1. Krn. 7,2023.
Elale(hebr. Gud er settur hgt, Gud er risin.) Amoritabur eystan fyri Jordan. Lagdur til tt Rubens. Hann er ein av bunum, sum profetar tala um, t teir vara flki. Es. 15,4; Jer. 48,34. Kallast n El-Ai.
Elam(hebr. ungdmur? fjalt.) Hin fyrst nevndi av sonum Sems. 1. Ms. 10,22; 1. Krn. 1,17. Eftirkomarar hansara tlast at hava sett seg niur t partinum av Persia, sum var kalla Elam.
   2. Ein hvdingi tt Benjamins, sonur Sjasjak hvdinga Jersalem.
   3. Fimti sonur Misjelemja, sum var ein av duravaktarunum dgum Dvids. 1. Krn. 26,3.
   4. Ein teirra, hvrs eftirkomarar komu heim r Bbel vi Zerubbabel. Ezra 2,7; Nehem. 7,12. Teir vru tali 1254.
   5. sama navnalista Ezra 2,31 og Nehem. 7,34 er ein nevndur ein annar Elam. Av t at navn hansara og tali eftirkomarunum er ta sama bum stum, er hann kallaur hin Elam.
   6. Ein av hvdingum flksins, sum skrivau undir sttmla Nehemiasar. Nehem. 10,14.
   7. Ein av prestunum, sum var vi og hjlpti til, t mrurin var vgdur. Nehem. 12,42, r 445 f.Kr.
Elam(hebr. elem, akkadiskt elamtu, t.e. hlendi.) Landi eystan fyri Tigris. Vesturmarki var Bbylonia, norurmarki Srland og Media, suurmarki var Persaraflgvin. Hvusstaurin var hin gvuliga gamli burin Susan. Eannatum fr Lagash (Lagash var ein bur sumeranna Mesopotamia), um 2800 f.Kr., er hin fyrsti sguni, sum nevnir Elam. Hann sigur seg hava yvirvunni ta, men ikki so langt eftir hetta, mean ein av eftirmonnum hansara rddi, rndu elamitar Lagash. Sargon hin Stri Agade ( 1. Ms. 10,10 kalla Akkad) kallai seg sjlvan: Hann, sum vann sigur Elam. Eftirmaur hansara Naram-Sin var harri yvir llum Elam, og landi var undir harradmi semitisku kongsttarinnar Agade yvir 300 r, fr um 2400 f.Kr. Eftir at trija kongsttin Ur var tnd um r 1960 f.Kr., gjrdist Kudur Mabuk harri Larsa og eftir hann synirnir Warad-Sin og Rim-Sin. Hammurabi hin Stri vann yvir Rim-Sin. Seinni hevur ein elamitiskur sigurharri flutt sluna vi lgum Hammurabisar til Susan. Hon var funnin har vi tgrevstri 19012. dgum brahams hevi Kedorlaomer mikla megi niara Bbylonia, og saman vi rum l hann stri vi londini vi Jordan. 1. Ms. 14,111. ttandu og sjeyndu ld f.Kr. hevi hitt veldiga rki Assria fr t til ara stt str vi hinar msomu elamitar. So 645 f.Kr. var Susan tikin. Kaldearar vunnu Elam. Susan var gjrdur hvusstaur persiska strrkinum. Nakrir elamitar bu sraelslandi og vru uppi teimum, sum royndu at loypa mttloysi judaflk og rddu teir fr at byggja. Les Ezra 4,410. Flk haani vru eisini hjstdd hvtusunnudegnum, t Andin kom. p. 2,9.
Elasa(hebr. sum Gud myndai.) Ein av eftirkomarum Pasjhurs. Hann var ein teirra, sum vi handtaki lovau at senda konurnar fr sr, sum teir hvdu fingi sr tlegdini ella aftan. Ezra 10,22.
   2. Sonur Safan. Annar teirra, i sendir vru fr Zedekiasi til Nebukadnezar. Teir hvdu vi sr brv, i Jeremias profetur sendi r Jersalem til Bbel til teirra, i eftir livdu av hinum elstu millum teirra, sum herleidd vru. Jer. 29,132.
Elat(hebr. plmalund.) Sta innast Akabavkini. Flk sraels fru har framvi fer sni til Knaan. Stai var t bert ltil bygd nr vi Ezjon-geber. Ezjon-geber, n Tell el Keleife, var ttt eystan fyri Elat. Er tgrivi (Nelson Glueck). Fr 10. til 5. ld f.Kr. var stai mest umtala vi navninum Ezjon-geber. Strri tdning fekk ta, t Slomo kongur bygdi havn og stoypivirki (til kopar) har stanum. Stai l vl fyri mangar mtar, og teir bardust ngv um ta, srael og Edom. Tr tvr ldirnar fr Dvidi til Uzzias var ta ymsum hondum. 2. Kong. 14,2122; 16,6. Elot. q.v.
El-Betel(hebr. Gud Betels.) 1. Ms. 35,67. Jkup og alt flki, i vi honum var, komu so til Luz Knaanslandi n eitur ta Betel; og hann reisti har altar og kallai stai El-Betel, t har hevi Gud opinbera Seg fyri honum, ti hann flddi undan brur snum.
Eldaa(hebr. sum Gud kallar, Gud, sum veit.) Hin seinast nevndi av sonum Midjans, sum var sonur brahams vi Keturu.
Eldad(hebr. sum Gud hevur elska.) Ein av teimum 70 elstu, sum valdir vru at hjlpa Msesi. Hann er nevndur saman vi Medad. Vit lesa um hetta 4. Ms. 11,135.
Eleazar(hebr. Gud er hjlpari.) Vanligt navn millum hebrearar. Hvusprestur. Trii sonur rons vi Elisjebu, dttur Amminadab. 2. Ms. 6,23 og 28,1. Eleazar tk eina av dtrum Putiels til konu, og vi henni fekk hann Pinehas. 4. Ms. 3,4: Men Nadab og Abihu doyu fyri sjn HARRANS, ta ferina, i teir bru fremmandan eld inn fyri sjn HARRANS Sinaioyimrk; og teir ttu ongar synir. Soleiis komu Eleazar og Itamar at gera prestatnastu fyri eygum rons, fairs sns. 4. Ms. 3,32. Hvdingi yvir hvdingum Levita var Eleazar, sonur ron prest; hann var settur yvir teir, i skuldu varveita ta, sum var at akta eftir vi halgidmin. Lesa vit so 4. Ms. 16, sggja vit, at aftan uppreistur Kora, t hann og li hansara var fari livandi niur deyarki, talai HARRIN vi Mses og segi: Sig vi Eleazar, son ron prest, at hann skal taka pannurnar t r eldinum, men spjaa glurnar langt tum! T tr eru heilagar, pannurnar, i tilhoyrdu hesum monnum, sum vi synd sni forkomu lvi snum; tr skulu slast t tunnar pltur at kla altari vi; t teir bru tr fram fyri sjn HARRANS, og t eru tr heilagar; tr skulu n vera sraelsmonnum til eitt tekin. So lesa vit 4. Ms. 20, har HARRIN sigur vi Mses v. 25: Far nian Horsfjall og hav vi tr ron og son hansara Eleazar! Lat so ron r klum hansara, og lat Eleazar, son hansara, fara tey! Mses gjrdi n sum HARRIN bey. So hitta vit Eleazar aftur, t hann og Mses fa bo um at standa fyri flkateljingini Mabsheium vi Jordan. 4. Ms. 26,1. Seinni, t HARRIN hevur sagt tnara snum Msesi fr, at hann ikki fr loyvi til at fara inn landi, sum lova teimum var, og Mses uttan at nevna seg sjlvan og sn lut, men ldni fr lei HARRANS, segi: HARRI, T Gud, sum rur yvir lvsins anda llum holdi, fert T ikki at seta mann yvir samkomuna ? T ba HARRIN hann taka Josva, son Nun, og leia hann fram fyri Eleazar prest og fyri alla samkomuna og innseta hann tnastuna fyri eygum teirra. 4. Ms. 27,1621. 4. Ms. 31 er Eleazar prestur vi til at fyriskipa, hvussu farast skuldi at vi fonginum, teir hvdu vunni fr midjanitum. Eleazar prestur var eisini vi til at bta landi millum ttirnar. Josva 14,1. Ikki er sagt fr, nr Eleazar doyi, men sguskrivarin Josefus sigur, at hann doyi um somu t sum Josva, um 25 r eftir deya Msesar. Hvusprestaembti var tt hansara til Eli. 1. Sm. 2,27; 1. Krn. 6,8; 24,3 og 1. Kong. 2,27.
   2. Sonur Abinadab, sum menninir Kirjat-Jearim halgau til at varveita rk HARRANS. tlandi hevur hann t veri levitur, t ta er ikki tilskila. 1. Sm. 7,1.
   3. 2. Sm. 23,910 lesa vit: Honum nstur var Eleazar Ahoitur, sonur Dodo; hann var ein av hinum trimum kppunum, i vru vi Dvidi, ti teir hau Filistarar, sum vru samankomnir har til bardaga; ti t menn sraels hildu undan, dvndi hann ikki, men hgdi niur millum Filistarar, inntil hann var so mur hondini, at hann fekk ikki slept svrinum. Tann dag gav HARRIN teimum stran sigur. 2. Sm. 23,910. Hann var ahoitur, ivaleyst av eftirkomarum Ahas, av tt Benjamins. 1. Krn. 8,4.
   4. Levitur, sonur Mali, 1. Krn. 23,22: Eleazar lt ongar synir eftir seg, t i hann doyi, bert dtur, og teimum giftust frndur teirra, synir Kis, vi.
   5. Sonur Pinehas. Hann var vi, t silvuri og gulli var viga hsi Guds og lati upp hendur Merimots prests aftan tlegdina. Ezra 8,33.
   6. Ein av monnum sraels, av eftirkomarum Paros, sum vi handtaki lovai at reka fremmandu konurnar fr sr. Ezra 10,25.
   7. Ein av teimum, sum vru vi mrinum, t hann var vgdur. Nehem. 12,42. Kann vl vera, at hesin er tann sami sum nr. 5.
   8. Sonur Eluid ttartali Jesu Krists.
Elef(hebr. felagsskapur.) Bur Benjamin. Nevndur millum 14 bir vi bygdunum, i hoyrdu til. Josva 18,28. Kallast n Neby Samvil, t.e. Smuel profetur, stutt noran fyri Jersalem.
Elhanan(hebr. sum Gud letur fa, sum Gud vsir ni.) 1. Krn. 20,5: Uppaftur var bardagi vi Filistarar; Elhanan, sonur Jaur, feldi t Lami, brur Goliat Gadit, sum hevi spjtskaft lkt vevbummi. Tilsvarandi frsgn 2. Sm. 21,19 sigur, at Elhanan betlehemitur, sonur Jaare Orgim feldi t Goliat gadit her er lti mistak avskrivingini. (E. Young, Introduction to the Old Testament.)
   2. Ein av hinum trati kppum Dvids, kallaur Elhanan, sonur Dodo r Betlehem. 2. Sm. 23,24.
Eli(hebr. Gud er hgur.) Hvusprestur tini, t rkin var Silo. Hann var eisini dmari sraels 40 r. 1. Sm. 4,18. Inntil t hevi hvusprestaembti veri tt Eleazars, mean Eli var ttaur fr t yngra av teimum, i eftir vru av sonum rons, Itamar (Josefus ant. v. 11,2). Hvussu hetta bar til, er ikki sagt fr, men at ta hevur veri regluligt, sst av 1. Sm. 2,2730. Eli lesa vit ngv um, har tala er um barnar Smuels. Hann var ivaleyst ein gudrkin, men veikur maur, sum ikki hevi tamarhald sonunum, i vru skomm fyri fairin og vanra fyri HARRANS hs og sak. Gudsmaur kom og segi honum fr, at revsing mtti koma fyri hetta, men var hann kortini spardur, til hann var 98 r. Hetta lesa vit 1. Sm. 4. T hann hoyrdi, at rk Guds var tikin, datt hann aftur av stlinum og breyt hlsin. Dmurin yvir hs Eli var fullkomin, t Slomo rak Abjatar burt og lt hann ikki sleppa at vera prest HARRANS longur. stain fyri Abjatar setti kongurin Zadok prest, sum var av tt Eleazars. 1. Kong. 2,27 og 35.
Elia(HARRIN er Gud, hvrs Gud er HARRIN.) Ein sonur Jeroham. Ein av ttarhvdingunum, sum bu Jersalem. 1. Krn. 8,27.
   2. Ein av eftirkomarum Elams, millum teirra, i vi handtaki lovau, at teir skuldu reka fremmandu konurnar fr sr. Ezra 10,26.
Eliab(hebr. Gud er fair.) 4. Ms. 1,4: Ein maur av hvrjari tt skal hjlpa tykkum vi t, tann, i er hvd fedrahsa ttarinnar. V. 9: av Zebulon: Eliab, sonur Helon. 4. Ms. 7,24: Trija dagin kom hvdingi Zebulonita, Eliab, sonur Helon. Hann er aftur nevndur v. 29.
   2. Fair Datan og Abiram, sum vru vi uppreistrinum mti Msesi og ron. Eliab tti ein annan son, sum t Nemuel. 4. Ms. 26,9.
   3. Elsti brir Dvid. 1. Krn. 2,13. HARRIN ba Smuel fara til Betlehem at salva ein av sonum sai til kong, t hann hevi valt ein av teimum. Eliab, sum elstur var, kom fyrstur fram fyri Smuel. T Dvid, sum var yngsti bririn, fekk hug at berjast vi Goliat, var Eliab ikki bloraur vi hann. 1. Krn. 27,18 er hann kallaur Elihu.
   4. Levitur, eftirkomari Kahats. Sonur Nahat og fair Jeroham, sum tti Elkana, fair Smuel profet.
   5. Ein hvdingin av gaditunum, sum gvu seg part vi Dvid fjallaborgini oyimrkini. 1. Krn. 12,89.
   6. Ein teirra av rum flokki, sum skuldu tna vi ljfrum, t rkin var flutt til Jersalems. 1. Krn. 15,18.
Eliam(Gud stovnsetti flki, Gud flksins.) Fair Batsebu, konu Urias, seinri kona Dvid. 2. Sm. 11,3. 1. Krn. 3,5 eru bi nvnini stava rvsi, hennara Batsjua og hansara Ammiel.
   2. Eliam gilonitur, sonur Akitofel. 2. Sm. 23,34. Umtalaur sum ein av hinum 30 kppum Dvids. Hann nevnist kortini ikki millum teir 1. Krn. 11, uttan ta er hann, i her er nevndur Ahia pelonitur. Jdar hava allar tir sagt, at hesir bir Eliam var sami maurin.
Elias(gr. sni av hebr. Elija: Gud mn er Jahve.) Profetur r Tisbe Gilead. Fing og tt hansara er einki sagt um. hesum dgum, t Elias stgur fram, stendur illa til srael. Akab kongur hevi tiki sr til drotning knaaneiska kvinnu, Jesabel, dttur Et-Baal kong Sidon. Akab tykist at hava veri veikur av lyndi. Hann gav Jesabel loyvi at stovnseta fnikiska gudadrkan, strfingna vi strum tali av Baals profetum. Profetar Jahves vru atsktir og dripnir. Teir sluppu ikki undan, uttan teir krgvau seg holum. Lkt var til, at seinasta leivd av sannari gudsdrkan var um at hvrva. Jesabel hevi fingi Akab til at geva bo um, at allir profetar Jahves skuldu drepast, t ta vru teir, i vardu kunnleikan um sannan gudstta. 1. Kong. 18,4.13.22; 19,10.14; 2. Kong. 9,7. 1. Kong. 17,1 lesa vit: Elias Tisbitur, ein av teimum, i inn vru fluttir r Gilead, segi vi Akab: So satt sum HARRIN Gud sraels livir, hann, sum eg eri tnari hj: Ta skal hesi rini hvrki koma dgg ella regn uttan eftir ori mnum! Hesa sera hugaverdu sgu lesa vit 1. Kong. 17,1 til kap. 21,29. Ein hin mest hugtakandi sga, sum skriva er.
Ellata(hebr. sum Gud kom til, Gud er komin.) Hin ttandi, i nevndur er av 14 sonum Hemans levits, sum var ein teirra, i spldu ljfr dgum Dvids.
Elidad(hebr. hann, sum Gud elskar.) 4. Ms. 34,17: Hetta eru nvn mannanna, i skulu skifta landi millum tykkara: v. 21: av tt Benjamins Elidad, sonur Kislon.
Eliel(hebr. Gud er styrki ella Gud er Gud.) Ein teirra tt Manasse, i nevndur eru Hvd fedrahsa teirra.
   2. Sonur Toa og fair Jerohams av fedrum Hemans sangara. 1. Krn. 6,34.
   3. Ein av ttarhvdingunum ttum snum; teir bu Jersalem. 1. Krn. 8,20 og 28.
   4. Sonur Sjasjaks, av teimum somu sum nr. 3.
   5. Mahavitur, ein av reystu kppum Dvids. 1. Krn. 11,46.
   6. Ein annar av reystu kppum Dvids. 1. Krn. 11,47.
   7. Ein av gaditunum, sum gvu seg part vi Dvid.
   8. Ein av hinum ttati levitunum, sum vru millum teirra, i Dvid stevndi saman, t rkin var flutt til Jersalems. 1. Krn. 15,9 og 11.
   9. Ein av umsjnarmonnunum undir Konanja og brur hansara Simei eftir boi Ezekiasar kongs og Azarja, hvusmans yvir hsi Guds. 2. Krn. 31,13.
Elienai(hebr. til Gud eru eygu mni.) Sonur Simei, var ein av ttarhvdingunum Benjamin, sum bu Jersalem.
Eliezer(hebr. Gud er hjlp.) 1. Ms. 15,1: Naka eftir hetta (stri vi Kedorlaomer og ta, i harav stst) kom or HARRANS til bram eini sjn; Hann segi: Eg eri skjldur tn; ln tn skal vera gvuliga str! Men bram svarai: Harri HARRI, hvat kanst t geva mr! Eg fari j barnleysur burtur, og hesin Eliezer r Damaskus skal arva hs mtt! bram legi aftrat: T hevur j einki avkom givi mr, og ein tnari, sum fddur er hsi mnum, kemur at arva meg! Fr. aut. hevur her greiari frsgn: S, son hevur t ongan givi mr, t fer hskallur mn at arva meg. Eisini Fr. Buhl: Du har jo intet afkom sknket mig, saa at min husslave vil blive min arving.
      Annars hevi veri torfrt at skilt, at maur r Damaskus var borin heim hsi brams. bram sigur, at Eliezer skuldi arva hann. Lot var farin sna egnu lei. Sguskrivarin Josefus heldur, at Lot fr vi bram og Sru til at vera arvingi teirra; tey vru barnleys og ikki. ung flk. N henda dagin kom t or HARRANS til bram vi lyfti um, at tey skuldu sjlv fa son, og at avkomi skuldi vera teljandi. V. 6: Og bram tri HARRANUM, og Hann roknai honum ta til rttvsi.
   2. Yngri sonur Msesar og Zipporu. 2. Ms. 18,4: og hin t Eliezer; t, hevi hann sagt: Gud fairs mns hevur veri hjlp mn og bjarga mr undan svri Faraos. Les 2. Ms. 18,1 til 27.
   3. Sonur Beker og sonarsonur Benjamins. 1. Krn. 7,8.
   4. Ein av prestunum, sum blstu lrar framman fyri rk Guds, t hon var flutt til Jersalems.
   5. Sonur Zikri, ttarhvdingi rubenita, t Dvid var kongur. 1. Krn. 27,16.
   6. Profetur, sonur Dodava r Maresa. Hann profeterai mti Jsafat og segi: Aftur fyri at t hevur givi teg felag vi Ahazja, skal HARRIN lata ta, i t hevur tiki tr fyri, koma upp einki. Og skipini brotnau og kundu soleiis ikki fara til Tarsis.
   7. ttarhvdingi. Ein teirra, i Ezra sendi til Iddo hvdinga Kasifja at yvirtala hann og brur hansara vi tempultnarar Kasifja til at senda tnarar til hs Guds. Ezra 8,16.17.
   8.9.10. Hesir vru millum teirra, sum hvdu tiki fremmandar kvinnur til konur, og sum lovau at reka tr fr sr aftur. Ezra 10,18.23.31.
   11. Sonur Jrim ttartalvuni. Luk. 3,29.
Elifal(hebr. sum Gud dmir.) Ein av reystu kppum Dvids, sonur Hur. 1. Krn. 11,35.
Elifaz(hebr. Gud er Hann, sum gevur, ella Gud er fnt gull.) Sonur Esau vi Adu og ttarfair edomitiskar ttir. 1. Ms. 36,4.10.11.16; 1. Krn. 1,35.36.
   2. Ein av vinmonnum Jobs, sum komu til hansara at vsa honum samhug og ugga hann. Elifaz er kallaur temanitur, so hann hevur veri r Teman Edom. Elifaz, sonur Esau, tti son, sum t Teman, sum stai fekk navn eftir. Ivaleyst var so hesin Elifaz ttaur fr honum.
Elifelet(hebr. Gud er bjarging.) Hin trii av 9 sonum Dvids, sum fddir vru Jersalem, umframt teir, hann tti vi Batsuu. 1. Krn. 3,6; 14,5.
   2. Hin nggjundi av hesum somu sonunum, men veruliga man hetta navni vera av onkrari misskriving gomlum dgum skriva tvr ferir.
   3. Ein av kendu kppum Dvids, sonur Ahazbai, Maakatit. 2. Sm. 23,34.
   4. Trii sonur Ezek av tt Benjamins fr Saul kongi. 1. Krn. 8,39.
   5. Ein av eftirkomarum Adonikams, nakrir, i komu seinni r Bbel og vi teimum 60 mans. Ezra 8,13.
   6. Ein av eftirkomarum Hasums. Hann var ein teirra, i lovau at reka fremmandu konuna fr sr. Ezra 10,33.
Elifiebu(hebr. Gud hevur skilt fr.) Ein av meraritunum, sum skuldu stga fram vi ljfrum, hrpum og sitarum og skltrummum, sum teir skuldu lata lja, mean teir sungu fagnaarsongin. Hetta var, t rkin var flutt til Jersalems. 1. Krn. 15,18.
Elihoref(hebr. Gud er lnarin, Gud skurarins.) Sonur Sjisja. Saman vi brur snum Ahaia var hann rkisskrivari Slomos. 1. Kong. 4,3.
Elihu(hebr. Gud er Gud hansara, Gud mn er Hann.) 1. Sm. 1,1: Ramatajim-Zofim Efraimsfjllum bi maur, i t Elkana; hann var sonur Jeroham, son Elihu, son Tohu, son Zuf, ein Efraimit. Elihu er 1. Krn. 6,34 stavaur Eliel og 6,27 er hann nevndur Eliab.
   2. Ein av hvdingum Manasse, av teimum, sum gvu seg part vi Dvid. 1. Krn. 12,20.
   3. Ein av tiltiknu dugnamonnunum av eftirkomarum Obed-Edoms. 1. Krn. 26,68.
   4. Herhvdingi tt Juda. 1. Krn. 27,18, kallaur brir Dvid. Kann hava veri Eliab, sum her er stavaur Elihu. 1. Sm. 16,6.
   5. Ein av vinmonnum Jobs. Hann er kallaur buzitur, sonur Barakel, av tt Rams, Kann t vera ttaur fr Buz, syni Nakor, sum var brir brahams. Job 32,2; 1. Ms. 22,2022.
Elika(hebr. Gud hevur vraka.) Haroditur. Ein av mest virdu kppum Dvids. 2. Sm. 23,25.
Elim(hebr. plmatr.) Anna stai, har sraelsflk gjrdi steg oyimrkini. Har vru 12 vatnkeldur og sjeyti plmatr. 2. Ms. 15,27.
Elimelek(hebr. Gud mn er kongur.) Rutt 1,2: Maurin t Elimelek, kona hansara Noomi og synir hansara Malon og Kiljon; teir vru Efratitar, r Betlehem Juda. Les Rutt 1,1 til 4,20.
Elisa(hebr. Gud, frelsa hansara.) Profetur, sonur Sjafat r Abel-Mehola Jordandalinum ella nr vi. Elisa var bnaarmaur. T Elias profetur var veg r Horeb til Damaskus, hitti hann Elisa. Um hetta lesa vit 1. Kong. 19,19: Ti hann n fr haani, hitti hann Elisa, son Sjafat, sum jst t plgdi; tlv oksapr gingu undan honum, og sjlvur var hann vi tlvta pari. Ti n Elias kom fram vi honum, kastai hann kappan yvir hann. T fr hann fr oksunum, leyp aftan Eliasi og segi: Loyv mr fyrst at heilsa ppa og mammu so skal eg koma vi tr! Hann svarai: Far bert aftur t veitst j, hvat eg havi gjrt vi teg! Hann skiltist t fr honum og vendi aftur; og hann tk og drap oksapari, hevi oksaokini at kka kjti vi og gav flkinum ta at eta. Sani gjrdi han seg til og fr vi Eliasi og var tnari hansara. Vit hitta Elisa aftur 2. Kong. 2, t Harrin tk Elias burtur, og profetalrisveinarnir Jeriko su, at hann sl vatni Jordan vi kappa Eliasar, so ta skiltist sundur, og hann kom gangandi yvirum, t sgdu teir: Andi Eliasar hvlir Elisa! 2. Kong. 3 hitta vit Elisa sambandi vi bardaga Jrams srael og Mesa Mab. Aftur kap. 4 lesa vit um Elisa og einkjuna, og eisini t hann vitjai tey Sunem. kap. 5 finna vit vl kendu sguna um Naaman r ram, hvussu hann fekk hjlp fyri spitalskuna. Lesa vit n 2. Kong. 6,1 til 9,37 fylgja vit vi Elisa virkinum sum profetur HARRANS.
   2. Elsti sonur Javan. 1. Ms. 10,4. Navn hansara tykist vera upphav til navni Elisaoyar, sum umtala er Ezekiel 27,7, har bltt og purpurreytt toy var selt til Trus. Nevnda sta sigst at hava veri Kittim ella Kyprus (G. E. Wright and F. Tilsan: Westminster Historical Atlas to the Bible). Amarnabrvunum nevnt Alasjia. Vi strendurnar har lei var mongd av purpurskeljum.
Elisabet(gr. av hebr. Elisjeba: Sum tilbiur Gud.) Kona Zakarias prest, av skifti Abia. 1. Krn. 24,10. Hon var tta fr ron og mir Jhannes Doypara. Les Lukas 1,5 til 25.
Elisjama(hebr. Gud, sum hoyrir.) Hvdingi sona Efraims ferini um oyimrkina. 4. Ms. 110; 2,18. Hann var abbasonur Josva. 1. Krn. 7,26.
   2. Annar, i nevndur er av hinum nggju sonum Dvids, sum hann fekk Jersalem. 1. Krn. 3,6. 2. Sm. 5,15 nevndur Elisjua. Somuleiis 1. Krn. 14,5, so ta mundi veruliga vera navn hansara.
   3. Hin sjeyndi av sonum Dvids, sum hann fekk Jersalem. 1. Krn. 3,8.
   4. sraelsmaur tt vi Dvid, fair Netanja og abbi smaels, sum drap Gedalja og teir, i hj honum vru Mizpa. 2. Kong. 25,25.
   5. Man vera hin sami sum nr. 4. 1. Krn. 2,41.
   6. Annar av prestunum, sum Jsafat sendi vi levitunum um bir Juda at lra flki lg Harrans. 2. Krn. 17,8.
   7. Rkisskrivari dgum Jeremiasar. Les Jeremias 36, allan kap.
Elisjeba(hebr. sum tilbiur Gud.) 2. Ms. 6,23: ron tk Elisjebu til konu; hon var dttir Amminadab og systir Nahason; vi henni fekk hann Nadab, Abihu, Eleazar og Itamar.
Elisjua(hebr. Gud, bjarging hansara.) Ein sonur Dvids, sum hann fekk Jersalem. 2. Sm. 5,15. 1. Krn. 3,6 kallaur Elisjama.
Eliud(gr. Gud drdarinnar.) Sonur Akim og fair Eleazar, ttarlii Jesu Krists. Matt. 1,1415.
Elizafan(hebr. sum Gud varveitir.) Sonur Uzziels. 2. Ms. 6,22 Hvdingi yvir fedrahsi kahatitattanna. 4. Ms. 3,30. Vit lesa um Elizafan 3. Ms. 10,4, at Mses rpti hann og Misael, brur hansara, og segi vi teir: Komi og beri skyldmenn tykkara burtur fr halgidminum og t um tilhaldi! Les 3. Ms. 10, allan.
   2. Sonur Parnak. Hvdingi av tt zebulonita, sum var ein teirra, i skuldu skifta landi. 4. Ms. 34,17.25.
Elizur(hebr. Gud, klettur hansara.) Sonur Sedeur, av tt Rubens, ein teirra, i skuldu hjlpa til vi flkateljingini. 4. Ms. 1,25.
Eljaba(hebr. Gud fjalir.) Ein av hinum trati hetjum Dvids. 2. Sm. 23,32.
Eljada(hebr. Gud kennir.) Ein av yngstu sonum Dvids. 2. Sm. 5,16; 1. Krn. 3,89. 1. Krn. 14,7 er hann kallaur Beeljada (harrin hsharrin kennir). Um vit n ivast, um Dvid hevur ntt navn vi Baal fyrsta lii, ber til at hugsa, at ta navni kann henda ikki hevi fingi sn ringa tdning dgum Dvids, sum ta seinni hevi.
   2. Fair Rezon, sum var flddur fr harra snum, Hadadezer kongi Zob. 1. Kong 11,23.
   3. Ein hermaur Jsafats, reystur hermaur av tt Benjamins. 2. Krn. 17,17.
Eljakim(hebr. Gud vil tryggja.) Sonur Hilkia; hallarstjri Ezekiasar. Var settur starvi aftan Sjebna, sum var avsettur vegna hugm stt. Es. 22,15. Eljakim var ein teirra, sum Ezekias sendi t at tala vi assrararnar og bera boini aftur. Hann hevur veri gur maur; ta sst av orunum, i tala eru um hann. Es. 22,1521, t.d. orini: Hann skal vera fair teirra, sum Jersalem bgva, og hss Juda.
   2. Veruliga navn Jehojakims kongs, q.v. 2. Krn. 36,4.
   3. Prestur dgum Nehemiasar, sum var vi, t mrurin var vgdur. Nehem. 12,41.
   4. Sonur Abiud og fair Azor ttartali Jesu Krists. Matt. 1,13.
   5. Sonur Melea og fair Jnam, ttartali Jesu Krists. Luk. 3,30.
Eljasaf(hebr. Gud legi afturat.) Sonur Deuel av tt Gads. Ein av teimum Ein maur av hvrjari tt, sum skuldu hjlpa til vi manntalinum. 4. Ms. 1,14.
   2. Hvdingi yvir fedrahs gersonita, sonur Lael. 4. Ms. 3,24.
Eljasjib(hebr. Gud lnir ella reisir aftur.) Vanligt navn, serliga seinnu dgum sgu sraels.
   2. Ein sonur Eljoenai. Var ein av seinastu eftirkomarunum av kongsttini Juda. 1. Krn. 3,24.
   3. Prestur dgum Dvids. Ellivti (luturin) Eljasjib. 1. Krn. 24,12.
   4. Ein av sangarunum, av teimum, sum lovau at senda heidnu konu sna aftur. Ezra 10,24.
   5. Ein av eftirkomarum Zattu, somuleiis.
   6. Ein av eftirkomarum Banisar, somuleiis.
   7. Hvusprestur dgum Nehemiasar, r 456 f.Kr. Nehem. 3,1: Eljasjib hvusprestur og brur hansara, prestarnir, gjrdu seg n til reiar og reistu Seyaportur; teir halgau ta og settu hurarnar ta; sani laau teir longur, at Meatorni sum teir halgau og longur enn, at Hananeltorni. V. 20: Nstur eftir honum arbeiddi Baruk, sonur Zabbai, gvuliga dgliga upp eitt anna stykki, fr Horninum lka at durunum hsi Eljasjibs hvusprests. Nstur eftir honum arbeiddi Meremot fr durunum hsi Eljasjibs, lka til endan hsi hansara. Les. Nehem. 13,13. V. 4: Men naka frammanundan hesum hevi Eljasjib prestur, sum settur var yvir kmurini hsi Guds okkara, og sum var nrskyldur vi Tobias (q.v.), lati gjrt honum til har strt kamar, har sum teir ur hvdu goymt matofri, roykilsi, ltini og tggjundina av korni, vni og olju V. 6: Mean alt hetta var gjrt, var eg ikki Jersalem V. 7: Og ti eg kom til Jersalem, fekk eg at sggja hetta illa, i Eljasjib hevi gjrt fyri Tobiasar skuld, at hann hevi gjrt honum kamar til forgrum hss Guds. Hetta dmdi mr gvuliga illa; eg blakai allar hslutir Tobiasar t r kamarinum V. 28: Ein sonur Jjada, son Eljasjib hvusprest, var dtturmaur Sanballat Horonit; eg rak hann t burt fr mr. Lesi Nehemias, allar 13 kapitlarnar. Hetta er dygdarg fi.
Eljoenai(hebr. mti HARRANUM eru eygu mni.) Elsti sonur Nearja av eftirkomarum Zerubbbels. 1. Krn. 3,23.24.
   2. Hvdingi tt Simei. 1. Krn. 4,36.
   3. Fjri sonur Beker, son Benjamin. 1. Krn. 7,8.
   4. Sjeyndi sonur Masjelemja av duravaktaraflokkinum, sum hoyrdi til koraitarnar. 1. Krn. 26,1.2.
   5. Prestur. Ein teirra, i lovau at senda heidnu konuna fr sr aftur. Ezra 10.22.
   6. Ein av eftirkomarum Zattu, somuleiis. Ezra 10,27.
Elkana(hebr. Gud eigur ella hevur skapt Sr.) 2. Ms. 6,24: Synir Kora vru Assir, Elkana og Abiasaf hetta vru ttir Koraita. Hetta vsir, at synir ikki alt merkir synir, men kann eisini merkja eftirkomarar. 1. Krn. 6,22: Synir Kahat vru: Sonur hansara Amminadab, sonur hansara Kora, sonur hansara Assir, sonur hansara Elkana, sonur hansara Ebjasaf, sonur hansara Assir. Her eru menninir teir somu og somu rafylgju, t ikki sum synir Kora, men ein sonur, ein abbasonur og ein langabbasonur. Her 1. Krn. 6 nevnast fleiri vi navninum Elkana, sum ikki eru lttir at skilja hvr fr rum; men vit lesa 1. Sm. 1,1: Ramatajim-Zofim Efraimsfjllum bi maur, i t Elkana.
   2. Elkana. Hann tti vi konu sni, sum t Hanna, sonin Smuel, q.v. Les hesum sambandi 1. Sm., alla. Hon er sera g fyri andaligu heilsuna.
Elkosj(tdn. vissur.) Fiplss Nahums profets, hann er kallaur elkosjitur. Hvar stai var, man eingin vita. Nahum 1,1.
Ellasar(tdn. vissur.) Bur Bbylonia, nevndur tvr ferir 1. Ms. kap. 14,19. L Suurbbylonia, millum Ur og Erek. Ein heyggjur, sum har verur nevndur Senkere, sigst at vera stai, har Ellasar l. gomlum dgum var hann staur av miklum tdningi, t har var hvusstin fyri sldrkanina ( Bbylon kalla Sjamasj), eins og Sippar Norurbbylonia var mist fyri hesa somu gudsdrkanina. Ellasar var Bbylonia kallaur Larsa, og seinni nevna grikkar hann Larissa. Eingin veit n, hvussu gamal burin er, men tdningur hansara elstu sgum sigur fr hgum aldri. Um r 2400 f.Kr. vru kongar Larsa eisini kongar Sumer og Akkad. Av kongsttini, i t rddi, vita vit bert navni tveimum kongum, Nur-Rammon og Sin-Iddina; hann, sum btti um vatnveitingina fr Tigris. Stutt eftir hansara t var Ellasar tiki. Ta var Elam, sum gjrdi innrs. Elomitakongurin Kudur-Mabug, sum t tini var mikil sigursvinnari arastani vi, tti n bin. Hann helt kortini ikki til har bnum sjlvur, men har rddi sonur hansara, Eri-Aku, sum eisini er kendur skriftum Bbylons vi navninum Rim-Sin. Seinni kom Hammurabi kongur Bbylon, vann honum og legi alt ki undir nggja Bbyloniska heimsrki.
Elmadam(gr. r hebr. guddmligur kunnleiki John Dawson A.B. from Greek-Latin Lexicon.) Sonur Er og fair Ksam ttartali Jesu Krists. Luk. 3,28.
      Maurin er ikki nevndur Gamla Testamenti.
Elnaam(hebr. Gud er glei hansara.) Fair Jeribai og Josjavja, tveir av reystu kppum Dvids. 1. Krn. 11,46.
Elon(hebr. eikitr.) Hetitur, Fair Basmat, konu Esau. 1. Ms. 26,34.
   2. Annar av trimum sonum Zebulons og ttarfair elonitattina. 4. Ms. 26,26.
   3. sraelsmaur av tt Zebulons. Hann var dmari 10 r. Dm. 12,1112.
   4. Ein av bunum markinum til tt Dans. Josva 19,43.
Elot(hebr. eikilund.) Annar stavihttur fyri Elat. q.v. 1. Kong. 9,26.
Elpaal(hebr. Gud er ln hansara ella vegur hansara.) Sonur Saharajim vi konu hansara Husim og ttarfair til stran skara. Hann var av tt Benjamins.
El-Paran(hebr. eik Parans.) Grrarblettur oyimrkini Paran, q.v. Seinni kalla Qala Nukhl. Nevnist bardaga Kedorlaomers Elam vi rum 1. Ms. 14,56.
ElpeletSama sum Elipelet. 1. Krn. 14,5.
ElstiT.d. 2. Jh 1,1. Presbuteros. Mistig av presbus, ein gamal maur, ein eldri. Ntt um aldur, t ta eru tveir, sum Luk. 15,25, ella fleiri. Jh. 8,9, presbuteron. p. 2,17: hini gomlu, presbuteroy, og Hebr. 11,2, hini gomlu presbuteroy, sagt um fedrarnar; so eisini Matt. 15,2, presbuteron, og Markus 7,3.5, presbuteron.
       Gamla Testamenti: Zaqan, 1. Ms. 24,2: Hann, i var tann elsti hsi hansara og st fyri llum, i hann tti. Ori kann merkja: Eldri enn ein annar, sum Job 32,4, men talar annars ikki bert um aldur, heldur um byrgdarmann, sum hann, i sagt er um, at hann st fyri llum, i braham tti. 2. Ms. 3,16: Far n og kalla saman teir elstu srael og sig vi teir: HARRIN Gud fedra tykkara, Gud brahams, saks og Jkups, hevur opinbera Seg fyri mr : Hesir Elstu eru sjlvandi at skilja sum byrgdarmenn sraels. Somuleiis 2. Ms. 3,18 og 19,7. Sama er 2. Ms. 24,1. Hetta sst skilligari av 4. Ms. 11,1617, har teir eisini vera kallair umsjnarmenn. Skilligt er, at t sraelsflk bsettist Knaan, skuldu teir seta elstar, sum hvr snum stai skuldi ansa eftir, at forskriftir HARRANS vru hildnar. Josva 20,4; Dm. 8,16; Rutt 4,2. Seinni er lkt til, at Hinir Elstu eru vornir til eina sttt fyri seg: Slm. 107,32; Sorgars. 2,10; Ezek. 14,1. Eftir heimkomuna r Bbel tykist sum hinir elstu er skipaur felagsskapur, fleiri og frri eftir flkatali. Fyristumenn snagoganna og elstu flksins tykjast vera hitt sama, og summir teirra vru ri jdanna.
       Nggja Testamenti vera hinir elstu flksins nevndir sambandi vi hvusprestarnar, Matt. 21,23, og eisini vi hvusprestarnar og hinar skriftlrdu. Matt. 16,21.
      Teir vera eisini nevndir alt ri Matt. 26,59 (Sunedrion). samkomuni nevnast elstir. Hetta merkir ikki, at teir endiliga skulu vera gamlir menn. Hetta talar meir um sermerkt skaplyndi og kunnleika, at teir kunnu taka sr byrgdarspurningar. Serliga eru tvey or ntt: Presbuteros, elsti, og so Episkopos, umsjnarmaur, sum fyrst og fremst verur ntt um Harran Jesus sjlvan. 1. Pt. 2,25: Tit vru j sum seyur, i vilstur er, men hava n vent vi til Hira og Umsjnarmann slna tykkara.
Elteke(hebr. Gud er at ttast Gesenius.) Bur tt Dans, i lagdur var til levitarnar. Josva 19,44; 21,23.
Eltekon(hebr. Gud er grundarlagi.) Bur tt Juda fjallalendinum. Josva 15,59.
Eltolad(hebr. Gud er upphav hansara.) Ein av bunum sunnarlaga Juda; lagdur til Smeon og var teirra, inntil Dvid var kongur. Ikki er vist, hvar plssi var. 1. Krn. 4,29; Josva 19,4.
Elul(hebr. elul, r akkad. ulul.) Stti mnaurin guddmliga rinum og tlvti borgarliga ri jdanna. Nehem. 6,15.
Eluzai(hebr. eg prsi Gudi, ella Gud er styrki mn.) Ein teirra, i komu til Ziklag til Dvid, mean hann noyddist at halda seg har av tta fyri Saul, syni Kisj. 1. Krn. 12,5.
Elymas(helst r arabiskum Aliman, t.e. vsmaur ella gandakallur.) p. 13,8 Hygg Barjesus, q.v.
Elzabad(hebr. Gud hevur givi.) Hin nggjundi av hinum ellivu gaditunum, sum gvu seg part vi Dvid fjallaborgini. 1. Krn. 12,12.
   2. Sonur Sjemaja; ein teirra, i kallair eru dugnamenn, sum gjrdu vaktartnastu hsi HARRANS dgum Dvids. 1. Krn. 26,7.
Elzafan2. Ms. 6,22. Stytting av Elizafan, q.v.
Emitar(hinir giligu.) 5. Ms. 2,9: T segi HARRIN vi meg: T mst ikki halda Mabitar og ongan fri gera teimum; t Eg gevi tr einki av landi teirra ogn sonum Lot havi Eg givi Ar at eiga. Fyrr tini bu Emitar har, mikil fjlment tj, risavaksnir eins og Anakitar. Eisini teir vera roknair upp risarnar eins og Anakitar, og Mabitar kalla teir Emitar. Og Seir bu fyrr tini Horitar, men synir Esau rku teir burtur, tndu teir og bsettust sjlvir landi teirra eins og srael n hevur gjrt vi land stt, ta sum HARRIN hevur givi teimum ogn.
Emmaus(hebr. heitar keldur.) Luk. 24,13: Tveir av teimum (lrisveinunum) fru sama dagin til bygd, i t Emmaus og var 60 stadiur (gott 11 km) fr Jersalem. Teir tosau hvr vi annan um alt hetta, i hent hevi. Mean teir n tosau saman og spurdu hvr annan, kom Jesus sjlvur til teirra og fylgdist vi teimum. Les Luk. 24.
Enajim(hebr. dupult kelda.) Ein av bunum lglendi Juda. 1. Ms. 38,14.
EnamSum Enajim, q.v., Josva 15,34.
Enan(hebr. kelda.) Fair Ahira, av tt Naftali. Hann skuldi hjlpa til vi flkateljingini Sinaioyimrk. 4. Ms. 1,15.
En-dor(hebr. kelda tilhaldinum.) Bur, um 62 km fr fjallinum Tabor. Er n bert ltil bygd vi norursuna av ltla Hermon. Holurnar har lunum kunnu hava veri tilhald hj gandaflkinum av t slagnum, sum Saul kongur vitjai. 1. Sm. 28,7.
Eneas(r hebr. prs Harrans.) p. 9,32: N hendi ta, sum Ptur feraist um allastani, at hann eisini kom til hini heilgu, sum Lydda bu. Har fann hann mann, sum t Eneas; hann hevi tta r ligi songini og veri lamin. Ptur segi vi hann: Eneas! Jesus Kristus grir teg. Far upp og rei sjlvur song tna! T fr hann vi ta sama upp.
En-Eglajim(hebr. kelda vi tveimum klvum. Tdningurin man kortini vera: tveimum hyljum ella kullum.) Bur, i nevndur er Ezekiel 47,10. N in Hajla.
En-Gannim(hebr. kelda urtagrunum.) Bur tt Issakars. Josva 19,21. 1. Krn. 6,73 kallaur Anem. Um 24 km sunnan fyri fjalli Tabor. Her var ta, Ahazja judakongur flddi undan Jehu, men var skotin. 2. Kong. 9,2527.
En Gedi(hebr. villgeitakeldan.) Bur, sum eisini er kallaur Hazazon-Tamar, t.e. burin vi plmatrum. 1. Ms. 14,7; 2. Krn. 20,2. Hann l vi vesturstrond Deyahavs. Landslag vi klettum og holum. 1. Sm. 24,1. Keldan, sum plssi var kalla eftir, sprettur upp um 200 metrar ovari lini. Stai kallast n in Judy = lambskeldan. Umtala sum sta vi fra gum vakstrarlkindum og lagaligt fyri tann, i vil fjala seg burtur. Har eru ngvar holur, men eingin teirra er so djp, at hendingin 1. Sm. 24 kann hava fari fram har. 1. Sm. 24,23: Sani fr Saul heim; men Dvid og menn hansara fru nian fjallaborgina. Seinni nevnist hetta stai aftur 2. Krn. 20,2, t fggindar komu mti Jsafat til bardaga: Tindi vru borin Jsafat um hetta, og sagt var: Strur herur kemur mti tr r landinum hinumegin Havi, r ram; teir eru longu Hazezon-Tamar (ta er En-Gedi).
EngedisoyimrkLendi vestan fyri Deyahav, um En-Gedileiina Hs. 1,14 talar Slomo um vngararnar En-Gedi.
      Sguskrivarin Josefus talar um balsam r En-Gedi.
      Plinius (2479 e.Kr.) talar um plmarnar En-Gedi.
En-Hadda(hebr. rennandi kelda.) Bur marki Issakars. Josva 19,21. N Hadetta, 9 km eystan fyri Tabor.
En-Hakkore(hebr. rparakeldan.) Dm. 15,19: T opnai Gud kulluna, sum er Lehi, og vatn rann upp r henni; ti hann hevi drukki, fekk hann lvsmegi sna aftur. T fekk henda keldan navni En-Hakkore. hon er Lehi enn dag.
En-Hazor(hebr. bygdarkeldan.) Ein av bunum, sum tt Naftali fekk vi bygdunum, i til hoyrdu. Josva 19,37.
En-Mizpat(hebr. kelda dmsins.) 1. Ms. 14,7. Hetta var gamla navni Kadesj, q.v.
Enok(hebr. vgdur.) 1. Ms. 5,18: Ti Jered var 162 r, fekk hann sonin Enok. Eftir at Jered hevi fingi Enok, livdi hann 800 r; og hann fekk synir og dtur. Tin, i Jered livdi, var soleiis 962 r; so doyi hann. Ti Enok var 65 r, fekk hann sonin Metsalem. Eftir at Enok hevi fingi Metsalem, livdi hann vi Gudi 300 r; og hann fekk synir og dtur. Tin, i Enok livdi, var soleiis 365 r. Enok livdi vi Gudi; og hann var ikki til longur; t Gud tk hann. 1. Ms. 5,1824.
Enon(hebr. keldur.) Stai, stutt fr Salim, har Jhannes doypti, t har var ngv vatn; flki kom hagar og lt seg doypa. Jst hvar stai var, er ikki vist. Jh. 3,23.
Enosj(hebr. maur, menniskja.) 1. Ms. 4,26: Eisini Set fekk son, og hann gav honum navni Enosj: um ta tina var byrja at kalla navn HARRANS. 1. Ms. 4,26. Ori er umsett maur Job 5,17 og Job 7,17.
En-Rimmon(hebr. kelda Rimmon.) Ein av bunum, i eftirkomarar judamanna bsettust , heimkomnir r tlegdini. Nehem. 11,29. Stai man vera ta sama, sum Josva 15,32 verur kalla Ajin og Rimmon. Tey hava veri so nr saman, at tey vi tini vru nevnd sum ein bur.
En-Rogal(hebr. kelda ftanna.) Kelda ttt vi Jersalem; teir, i starvaust vi at tva og vaska kli, hildu til vi hetta sta, i l ttt vi Bleikivll, har klini vru lgd blik. 2. Kong. 18,17. Keldan fekk navni av, at tey tvdu undir ft og vaskau lknandi htt. N kalla Bir Eyub, t.e. kelda Jobs.
En-Sjemesj(hebr. slkelda.) Josva 18,17. Var markinum millum Juda og Benjamin, eystan fyri Oljufjalli. Sagt er, at hetta er einasta keldan haani og til Jeriko. N kalla in-Haud.
En-Tappau(hebr. kelda Tappua.) Kelda nrhendis bnum Tappua, q.v. Josva 17,78.
Epafras(stytting av Epafroditus.) Lrari samkomuni Kolosse. Paulus kallar hann hin elskai okkara, sum tnir saman vi okkum og er trgvur tnari Kristusar fyri tykkum. Kol. 1,7, og Kol. 4,12: Epafras letur heilsa tykkum, hann, sum er r bi tykkara tnari Krists Jesu, sum alt strir fyri tykkum bnum snum, at tit skulu standa fullkomin og fullvs llum vilja Guds. So brvi Paulusar til Filemon v. 23: Epafras, sum saman vi mr er fangi Kristi Jesusi, letur heilsa tr.
Epafroditus(gr. elskiligur, fr epi og Afrodite, t.e. Venus.) Fil. 2,25: Men eg helt vera neyugt at senda Epafroditus til tykkara, hann, sum er brir mn og virkar og strir saman vi mr, og sum er sendimaur og tnari tykkara at hjlpa mr trongd mni. Les Filip. 2, allan. Filip. 4,18: N havi eg ng miki av llum og havi yvirfl; mr trtur ikki, n eg vi Epafroditusi havi fingi gvu tykkara yndisligan anga, offur, fagna av Gudi og Honum til glei.
Epenetus(gr. prsaur.) Rm. 16,5: Heilsi Epenetusi, hinum elskaa mnum, sum er frumgrur Asia fyri Kristus!
EpikurskurVsdmslrarar, sum kallau seg eftir heimspekinginum Epikur (341270 f.Kr.) p. 17,18. Hann hevi skla fyri heimspekingar Aten fr um r 306 f.Kr. Hann lrdi millum anna, at einki lv kann vera aftan deyan. Endamli vi lvinum er at njta ta, sum tr lystir, men vi umhugsan og varni. Navni epikurskur er seinni ntt um at liva fnligari hgv.
Er(hebr. vakin.) Sonur ttarfairin Juda vi dttur knaanitin Sjua. 1. Ms. 38,12. Og v. 7: Men HARRANUM lkai ikki Er, hin frumborna hj Juda; t lt HARRIN hann doyggja. Ikki er sagt her, hv ta var, men hann hevi knaanitiska mur, so ta kann hava veri avgudadrkan.
Eran(hebr. vakin.) Sonur Sjutela, elsta son Efraims; fr honum er komin eranitattin. 4. Ms. 26,36.
Erastus(gr. elskaur.) Rm. 16,23: Gajus, sum lnir mr og allari samkomuni hs, letur heilsa tykkum. Erastus, roknskaparstjrin, bnum, og bririn Kvartus lata heilsa tykkum. Josefus sigur, at hann, i hetta starvi hevi, var teimum dgum virdur sum tignarligur maur. p. 19,22: Hann sendi t tveir av teimum, i gingu honum til handa, Timoteus og Erastus, til Makedonia; sjlvur var hann eina t enn Asia. 2. Tim. 4,20: Erastus var eftir Korint. Trofimus lt eg sjkan eftir Milet.
Erek(akkadisk Uruk.) Bur Nimrods. 1. Ms. 10,10. L vi Eufrat, kallast n Warka, um 160 km landsynning r Bbylon. Her var funni fram til toftirnar av fyrsta sokallaa Ziggurat, t.e. tempultorn og innskriftir (eft. Jack Finegan: Light from the Ancient Past). Torni Uruk er fr fyrra parti av fjra tsundrinum f.Kr. Erek, Ur, Lagasj og Eridu vru millum elstu bir Suurbbylonia.
Eri(hebr. vakjandi.) Fimti sonur ttarfairin Gad og ttarfair eritanna. 4. Ms. 26,16.
Esaias(Jesaja) (hebr. HARRIN frelsir.) Ein av hinum stru profetunum. Lti er sagt um mannin sjlvan. Fair hansara t Amoz. Es. 1,1. Av hvrji tt hann var, er ikki nevnt. Hann man hava b Jersalem. Hann var giftur vi profetinnu og tti ein son, sum t Maher-Sjalal Hasj-Baz, og annan, i t Sjearjasjub. Es. 8,3; 7,3. stta kapitli talar Esaias og sigur fr kalli snum. Hann hevi tala til flk stt fyri ta t og vst nttu gudsdrkan teirra; t.d. sigur hann kap. 1,13: Eg vil ikki vita av hgt og rtti saman! Honum longdist sjlvandi eftir at sggja eina gudrkna tj. Tjskaparliga visti vl vi. Uzzias kongur hevi vka um landamarkini. 2. Krn. 26,8 stendur: Ammonitar komu vi gvum til Uzzias, og navn hansara var giti lka til Egyptalands; t hann fekk ovurhonds strt vald. Ikki er so ngv at undrast yvir, at menn Juda, og millum teir Esaias, vntau ngv av Uzziasi kongi; men ilt er at seta lit stt menniskju. 2. Krn. 26,16: Men ti hann hevi fingi hetta stra vald, gjrdist hjarta hansara hugmigt, so hann misbreyt seg; hann var HARRANUM Gudi snum lin og fr inn halgidm HARRANS at brenna roykilsi roykilsisaltarinum. Men Azarja prestur fr inn aftan honum og vi honum 80 av prestum HARRANS, djarvir menn. T teir so hvdu sagt vi hann at fara t haani, t eingin mtti ofra roykilsi uttan teir, sum HARRIN hevi halga til ta, stendur v. 19: T kom ilt Uzzias. Hann hevi roykilsislat hondini og skuldi jst fara at brenna roykilsi; men t in kom hann mti prestunum, breyt spitalskan t pannu hansara, har hann st framman fyri prestarnar hsi HARRANS vi roykilsisaltari. v. 2021 stendur, at Uzzias kongur var spitalskur lka til deyadag sn. Judamenn og teirra millum Esaias munnu kortini hava hildi, at so leingi lv er, er vn, men ta so Uzzias doyi, Es. 6,1, letur til, at Esaias hevur hugt hgri upp, t n s hann HARRAN. Les Es. 6,113. Hann segi kallinum ja og gjrdist evangelisturin millum profetarnar. Sagt er um hann, at hann var meistari oravali og setningabygging, og at seinni parturin av bkini kemur saman vi Job lttliga upp heimsins strstu bkmentir. Hansara avmyndan av hinum landi Messiasi hevur leitt tsund og aftur tsund til Golgata. Sagt er, at sum Bblian hevur 66 bkur, hevur Esaiasar bk 66 kapitlar. Vi kap. 39 (sum svarar til seinastu bk Gamla Testamentis) endar hin sguliga frsgnin, og kap. 40 byrjar: Troysti, troysti flk mtt eins og Nggja Testamenti byrjar vi, at Frelsarin opinberast. Mittasti kapitul hesi deild er hin undurfulli kap. 53: HARRIN lt falla Hann skyldina, i l okkum llum. Esaias tnti HARRANUM trfesti, inntil lv hansara endai vi, at hann eftir jdiskari frsgn var sagaur sundur. Hebr. 11,37. Hann tykist at hava veri hgt metum Jersalem dgum Ezekiasar. 2. Kong. 19,2. Esaiasar bk kann vera soleiis sundurskipa:
   1. Profetisk deild:
      Profeti um Juda og srael, kap. 1 til 12.
      Spdmur um fremmandar tjir, kap. 13 til 23.
      Kunnger um dmar og tfringar, kap. 24 til 35.
   2. Sgulig deild:
      Afturlit, kap. 36 til 37.
      Framlit, kap. 38 til 39.
   3. Messias-profeti:
      tfringin, kap. 40 til 48.
      tfrarin, kap. 49 til 57.
      Hini tfrau, kap. 58 til 66.
Esau(hebr. loin.) Sonur sak og Rebekku og tvburabrir Jkups. Einki er sagt um Esau, fyrr enn hann var tilkomin, uttan hendingin 1. Ms. 25,2126, t teir vru fddir um r 1980 f.Kr. Tilkomnir, stendur um teir, at Esau var gur veiimaur, sum helt seg ti markini; men Jkup var friarligur maur, sum bi tjldum. v. 29 til 34 lesa vit um, t Esau seldi Jkupi, brur snum, frumburarrttin fyri linsuvelling. Linsur, sum eisini eru nevndar flatbnir; vera nttar til matna enn sum Esaus dgum. Lvfriliga nevndar Ervum Lens. Kkaar vi sunum eru tr reyar, v. 30. So lesa vit kap. 26,34: Ti Esau var 40 r, tk hann sr til konur Judit, dttur Hetitin Beeri, og Basmat, dttur Hetitin Elon. Ta var saki og Rebekku ein hjartasorg. Les. kap. 36,2: Esau hevi tiki sr konur av dtrum Knaans: Adu, dttur Hetitin Elon, Oholibamu, dttur Ana, son Hevitin Zibeon. kap. 28,8: T skilti Esau, at saki, fair hansara, dmdi ikki dtur Knaans, t fr Esau til smael og tk Mahalat, dttur smael son braham, systur Nebajot, til konu aftrat hinum konum snum. Vit sggja, at nvnini eru illa samanblanda her, og man ta vera aldargomul misskriving. Les gjlla kap. 27, hvussu Jkup lumpai bi Esau og sak, fair teirra. T so sakur hevi givi Jkupi signingina, stendur v. 41: Men Esau kastai hatur Jkup fyri signingina, i fair hansara hevi lst yvir hann, og Esau segi vi sr sjlvum: Ta verur ikki leingi n, inntil vit fara at halda sorg eftir ppa, og t skal eg drepa Jkup beiggja. So gingu mong r, til teir hittust aftur, kap. 33. T sttust teir og samdust. So hitta vit teir bar vi jararfer saks. 1. Ms. 35,2829. Esau og tt hansara bu Edomslandi, q.v., eisini kalla Seirsfjll. 5. Ms. 2,5: Eg havi givi Esau Seirsfjll ogn. Meir er um Esau undir navninum Jkup.
Esek(hebr. klandur.) 1. Ms. 26,20: Men hirarnir Gerar gjrdu seg inn hirar saks og sgdu: Hetta vatni eiga vit. T gav hann brunninum navni Esek, t har klandraust teir vi hann.
Esjan(hebr. stuul.) Trii, i nevndur er av 9 bum landinum vi Hebron Juda. Josva 15,52.
Esjbaal(hebr. maur Baals.) 1. Krn. 8,33; 9,39. Fjri sonur Sauls. Ivaleyst sami sum Isjbosjet. 2. Sm. 2,8. Ikki var vanligt, at t hataa navni Baal fanst mansnvnum, broyttu tey ta til Bosjet, sum Jerubbosjet fyri Jerubbaal, og Mefibosjet fyri Meribbaal. Ori bosjet tddi skomm og sigur eitt sindur fr, hvat rttir sraelsmenn hildu um gudsdrkan Knaans.
Esjban(hebr. skilagur.) Annar nevndi av fra sonum Disjon horit. 1. Ms. 36,26.
Esjek(hebr. kgan.) 1. Krn. 8,39. Brir Azel, benjaminsmaur av eftirkomarum Sauls.
Esjkol(hebr. berjatyssi.) Hvdingi amorita. Hann var saman vi Aner og Mamre parti vi brahami, t hann frai Lot og hansara fr Kedorlaomer og sameindu hansara. 1. Ms. 14,1324. Um r 1955 f.Kr.
   2. Dalur nr vi Hebron. 4. Ms. 13,23: Ti teir komu til Esjkoldal, skru teir har grein av vntri; hon bar vnberjatyssi, sum tveir menn mttu vera um at bera beristong; lkaleiis tku teir nkur granatepli og nakrar fikur. Hetta stai fekk navni Esjkoldalur, eftir vnberjatyssinum, i sraelsmenn skru av har.
Esjtaol(hebr. ltandi vegur.) Ein av bum ttar judamanna lglendinum. Josva 15,33. Seinni lagdur afturat tt danita. Josva 19,41. Samson var fddur ella nr vi Esjtaol. Dm. 13,24251 Dm. 16,31. Stai kallast n Eswa, um 22 km tnyring r Jersalem.
Esjtemo(hebr. ldni.) Stavast eisini Esjtemoa. Bur Juda. Josva 15,50. Seinni latin levitum. Josva 21,3; 21,14. T amalekitar hvdu brent Ziklag av, og Dvid hevi vunni teimum, sendi hann gvu av herfonginum til hinar elstu Juda; millum arar teir Esjtemoa. 1. Sm. 30,26. Kallast n Semua, ein bygd sunnan fyri Hebron. Har eru toftir fr gomlum dgum.
Esjton(hebr. hvld.) Sonur Mehir og abbasonur Kelab av tt Juda. 1. Krn. 4,1112.
Esli(tdn. vissur.) Sonur Naggai og fair Naum ttartali Jesu Krists. Luk. 3,25.
Ester(Upprunaliga navni var Hadassa = Myrta.) Komin kvinnuhs Ahasverusar fekk hon navni Ester. Gesenius sigur, at hon var kalla upp eftir gongustjrnuni Venus, grikskum Aster. Ester 2,5: borgini Susan var t jdiskur maur, i t Mordokai; hann var sonur Jair, son Simei, son Kisj, Benjaminitur. Hann var fluttur burt r Jersalem vi fangunum, i Nebukadnezar bbelskongur flutti tlegd saman vi Jekonja judakongi. Hesin Mordokai var fosturfair hennara. Tey vru systkinabrn. Vit fa alt at vita um hetta, um vit lesa Esterar bk, alla; ta er skjtt gjrt. Ahasverus, q.v.
Etam(hebr. tilhald rovdjra.) gjnna vi Etam fr Samson, t hann hevi sligi filistarar. Dm. 15,811.
   2. Rehabeam bygdi fleiri bir Juda um til vggirdar stair. Hann bygdi Betlehem, Etam og Tekoa. 2. Krn. 11,6.
Etam(Annar stavihttur og annar tdningur.) Torfrt at umseta. Kann vera egyptiskt: vi sjgvin.) Sta eystanfyri, har n Suezveitin er, ttt vi oyimrkina. 2. Ms. 13,20: Tey (flk sraels) fru so avsta r Sukkot og gjrdu steg Etam, har sum oyimrkin byrjar. Har segi HARRIN, at teir skuldu broyta ksina fyri at villleia Farao. 2. Ms. 14,1.2.3.
Etan(hebr. fermur, haldandi.) Ein av hinum fra tiltiknu vsu monnunum, sum nevndir eru 1. Kong. 4,31. Sagt er um Slomo, at hann var vsari enn teir. Slmur 89 er nevndur: Songur eftir Etan Ezrait.
   2. Sonur Zimma og fair Adaja, av ttarflki Asafs levits. 1. Krn. 6,42, 1. Krn. 6,21 tykist hann nevndur Ja og sonur hansara Iddo.
   3. Ein teirra, i Dvid setti til at hava vi songin at gera hsi HARRANS, eftir at rkin hevi fingi hvldarsta. 1. Krn. 6,31 og 44.
EtanimSjeyndi mnaurin. Eisini nevndur Tisri.
Etbaal(hebr. vi Baal.) Kongur Sidon, fair Jesabelar, sum var drotning Akabs kongs. 1. Kong. 16,31, stutt renn 875. Menander, 340292, kallar hann Itobalus og sigur, at hann var prestur Astartu. Rddi Trus og Sidon 32 r. Hann doyi, t hann var 68 r. Jesabel var in sni heidnu gudadrkan.
Eter(hebr. rkidmi.) Ein av 9 bum lglendi Juda, sum upp eru roknair Josva 15,42.43.44.
Etiopia( hebr. Kusj.) Landi sunnan fyri Egyptaland. lei sama landi, sum seinni var kalla Sudan, t.e. land teirra svrtu. Umtala Es. 45,14; Zef. 3,10. frsgnini um urtagarin Eden er sta nevnt vi navninum Kusj. 1. Ms. 2,13. p. 8,27 er sagt um etiopara, sum tk vi trnni vi talu Filips.
Et-Kazim(hebr. tt vi hitt evsta.) Bur tt Zebulons vi eysturmarki. Josva 19,13.
Etnan(hebr. gva.) Ein av eftirkomarum Juda, hann var sonur Helu, sum var kona Ashur. 1. Krn. 4,7. Etnan merkir ikki fr gva, heldur samsning.
Etni(hebr. gva mn ella gvumildur.) Sonur Zera og fair Malkija. Levitur av flki Gersoms. 1. Krn. 6,41.
Eubulus(gr. gur rum.) Ein kristin Rm. Paulus heilsar fr honum og rum, t hann skrivar til Timoteus. 2. Tim. 4,21.
Eufrat(hebr. frat, streymandi, strur.) , sum kemur r fjllunum Armenia og rennur t Persaraflgvan, 2850 km. in er strst mars, aprl og mai, t kavin brnar fjllunum uppi raratslandi. Eufrat og Tigris renna saman, renn tr koma havi, og tr hava ngva mru vi sr oman oyruna, so hon veksur, siga jarfringar, meir enn 2 km hvrja ld.
Eunike(gr. vleydnaur sigur.) p. 16,1: Hann kom t til Lystra. Har var lrisveinur, i t Timoteus, sonur trgvandi jdiska kvinnu, fairin var grikskur. 2. Tim. 1,5: T eg eri mintur um trnna, sum tr er, og sum fyrst bi Lois, ommu tni, og Eunike, mur tni trgv, sum ikki er bert eiti. Eg eri vsur , at hon br tr vi.
Eurakvilo(gr. euroklydan = landnyringsstormur.) Sagt fr sguni um sjfer Paulusar, sum endai vi, at teir fru land oynni Malta. p. 27,14.
Eutykus(gr. heppin.) p. kap. 20 er sagt fr, at t tey fyrsta dagin vikuni vru komin saman at brta breyi, og Paulus talai leingi, lka til midntt, og ngvar lampur vru salinum, hendi ta, at ungur maur, sum sat vindeyganum, sovnai og datt niur av triju hdd. Hann t Eutykus.
Eva(hebr. Hawa, t.e. livandi, lvgevandi.) Vit lesa um hana 1. Ms. 2,2025 og kap. 3,124; 4,1.
Evi(hebr. ynski.) Ein av kongunum Midjan, sum dripnir vru, t Mses eftir boi HARRANS tk hevnd yvir midjanitar. r 1441 f.Kr. var land teirra lagt til tt Rubens. Josva 13,2123.
Evil-Merodak(bbyloniskt: Amel Marduk, t.e. maur (tnari) Marduks, gudsins.) Hann er nevndur Gamla Testamenti tvr ferir, 2. Kong. 25,27 og Jer. 52,31. Evil-Merodak var sonur og eftirmaur Nebukadnezars og var kongur r 562 til 560. Lti er sagt um hann hesi tvey rini, hann var kongur. Brosos, sguskrivari um 250 f.Kr., sigur, at ta var svgur hansara Neriglissar, sum fekk hann av dgum og tk rki eftir hann. Josefus man taka upp aftur eftir Brosos, t hann sigur, at Evil-Merodak var harur og miskunnarleysur. Ta, i sagt er um hann 2. Kong. 25,27 og hj Jeremiasi, sigur fr, at hann var ella kundi vera sera miskunnsamur. Jjakim, judakongur, sum hevi siti fangahsi 37 r, var leysgivin og settur vi bor kongs til at vera har so leingi, hann livdi.
Evodia(gr. g lei ella gur angi.) Filip. 4,2: Evodiu minni eg, og Syntke minni eg, at vera samsintar Harranum; ja, eg bii teg vi, t, sum av rttum bert navni Synzygus: Kom teimum til hjlpar! T tr hava strtt saman vi mr evangeliinum, og somuleiis Klemens og hini, i hava arbeitt saman vi mr, tey, hvrja nvn standa bk lvsins.
Ezbai(hebr. skyggjandi.) Ein av reystu kppum Dvids. Sama var sonur hansara Naarai. 1. Krn. 11,37.
Ezbon(hebr. skreyt.) Hin fjri, i nevndur er av sonum ttarfairsins Gad. 1. Ms. 46,16. 4. Ms. 26,16 nevndir Ozni.
   2. Hin fyrst nevndi av sonum Bela, son Benjamin. 1. Krn. 7,7,
Ezekias(Hezekias) (HARRIN er styrki.) Um vit ikki rokna Atalju upp, var hann tlvti kongurin Juda. Hann var kongur fr 715 til 687 f.Kr. 2. Krn. 29,1: Ezekias var 25 r, ti hann gjrdist kongur, og 29 r strdi hann Jersalem; mir hansara t Abia og var dttir Zakarja. Longu fyrsta mnai, fyrsta ri, hann sat vi stri, fr hann til verka at fa aftur rttlag alt, sum var fari av lagi hesi 16 rini, sum veiki fair hansara hevi veri kongur. Hitt fyrsta var at lata upp dyrnar hsi HARRANS, og so lesa vit um, hvussu hann beindi burtur alt, i ikki var eftir ori og boum HARRANS.
      Eisini koparormin, i Mses hevi gjrt, muldi hann mjl, t lka til t hvdu sraelsmenn brent roykilsi fyri honum. Sama, hvat ta er. Um ta upprunaliga er eftir boi Harrans, verur ta ntt til anna enn tla var, skal ta beinast burtur. Harran Gud tn skalt t tilbija, og Honum eina skalt t tna. Matt. 4,10. Ta, sum Ezekias gjrdi fyri HARRAN og flk hansara, lesa vit um 2. Krn. 29,1 til kap. 32,33, og 2. Kong. 18,1 til kap. 22,20.
Ezekiel(hebr. Gud styrkir.) Ein av teimum stru profetunum. Ezek. 1,1: Tann fimta fjra mnai, tratinda ri eg var t millum hini herleiddu vi Kebar opnaist himmalin, og eg s sjnir fr Gudi. Tann fimta mnainum ta var fimta ri, eftir at Jjakin kongur var farin tlegd kom or HARRANS til Ezekiel prest, son Buzi, Kaldearalandinum, vi Kebar, og hond HARRANS kom har yvir hann. T Ezekiel fyrsta versi sigur, at hetta hendi tratinda ri, vil ta siga trati r eftir, at henda kongsttin kom til ri Bbel. Tann fyrsti av teimum var Nabopolassar, so sonur hansara Nebukadnezar, hann sum um hetta mundi var kongur. Eftir hann var sonur hansara kongur, hann t Evil Merodak, q.v. Ezekiel var rdur millum flk stt tlegdini, og hinir elstu komu til hansara at fa r og at hoyra or fr Gudi. Ezek. 11,25; 20,1. Seinasta tarfesting, hann nevnir, er hitt tjgusjeynda ri, tey vru tlegd. Hann kom ongant aftur til heimlandi. Vit fa meir um hetta at vita, um vit gjlla lesa bk Ezekiels. Vit kunnu bta hana sundur soleiis:
   Inngangur:
   Kall hansara og ta, hann skuldi siga og gera, kap. 1,1 til 3,27.
   1. partur: Spsgn um Juda og Jersalem, kap. 4,1 til 24,27.
   2. partur: Spsgn um tjirnar, kap. 25,1 til 32,32.
      1. Mti Amon, kap. 25,17.
      2. Mti Mab, kap. 25,811.
      3. Mti Edom, kap. 25,1214.
      4. Mti filistarum, kap. 25,1517.
      5. Mti Trus, kap. 26,128,19.
      6. Mti Sidon, kap. 28,2026.
      7. Mti Egyptalandi, kap. 29,1 til 32,32.
   3. partur: Spsgn um endaligu endurreising sraels, 33,148,35.
      1. Hendingar, fyri endurreisingina, kap. 33,139,29.
      a. nd reinsa t, kap. 33,1 til 33.
      b. Falskir hirar vera umskiftir vi sannar, kap. 34,131.
      c. Signingar sraels komandi tum, kap. 36,115.
      d. Endurnggjan flksins, kap. 36,16 til 37,28.
      e. Dmur yvir fggindar, kap. 38,1 til 39,24.
      f. Sjnir um endurreista tj, kap. 39,25 til 29.
   2. Tilbijan rkinum, kap. 41 til 48,35.
      a. Tempul tsundrarkisins, kap. 40,1 til 43,27.
      b. Tilbijan tsundrarkisins, kap. 44,1 til 46,24.
      c. Land tsundrarkisins, kap. 47,1 til 48,35.
   HARRIN letur tnara Sn vita av frammanundan, hvussu honum fr at gangast, t hann fr at kunngera flkinum alt r Guds: Men ti Eg tali til tn, skal Eg lata upp munn tn, og t skalt siga vi tey: So sigur Harrin, HARRIN! Og so kann tann lurta eftir, sum vil lurta eftir, og tann, i ikki vil, kann lata vera! T lin tt eru tey. Ezek. 3,27. Ezek. 33,30: Men t, menniskjasonur! Landsmenn tnir tosa um teg undir veggjunum og hsdurunum og siga hvr vi annan: Komi og hoyri, hvat ta er fyri or, i t gongur fr HARRANUM. So koma teir til tn strum flokkum og seta seg framman fyri teg sum flk mtt og hoyra or tni; men teir gera ikki eftir teimum, nei, ta, i teimum lkar, gera teir, og eftir vinningi trar hjarta teirra! Og t t ert teimum sum ein, i hevur gott ml og splir vl og kvur krleiksvsu teir hoyra vst or tni, men teir gera ikki eftir teimum. Men ti ta kemur ja og ta kemur! skulu teir sanna, at profetur hevur veri millum teirra!
      Hann sigur lvarsamt fr HARRANUM vi flki: Eg havi onga glei av, at nakar doyr sigur Harrin HARRIN; vendi t vi, so skulu tit liva! Tey skulu sanna, at eg eri HARRIN, stendur meir enn 30 ferir.
      Ezekiel var fluttur til Bbel r 599 f.Kr. Hann var t 23 r. vist er, um hann livdi, t Evil Merodak kom til ri og slepti Jjakin kongi r fangahsinum, har hann hevi siti 37 r.
Ezel(hebr. skilnaur.) Vit lesa um Ezelstein 1. Sm. 20,19. Best er at lesa allan kapitulin, sum er ein hin besta sgan, i skriva er.
Ezem(hebr. bein, styrki.) Bur tt Simei. 1. Krn. 4,29.
Ezer(hebr. hjlp.) Sonur Efraim, sum menn r Gat drpu, t teir vru komnir hagar at rna f teirra. 1. Krn. 7,21.
   2. Prestur, sum nevndur er Nehem. 12,42.
   3. Ein av eftirkomarum Juda. 1. Krn. 4,4.
   4. Hvdingi teirra, sum komu til Dvid Ziklag. 1. Krn. 12.9.
   5. Levitur, sonur Josva, hvdingin yvir Mizpa; hann arbeiddi upp eitt stykki av mrinum. Nehem. 3,19.
Ezer(hebr. annar stavihttur: sameining.) Ein ttarhvdingi horita, sonur Seir Edomslandi. 1. Ms. 36,21.
Ezjon-Geber(hebr. bak manni ella kappa.) Seinasta stai, sum flk sraels gjrdi steg, renn tey komu til Zinsoyimrk. 4 Ms. 33,3536. 1. Kong. 9,26: Slomo kongur lt eisini sma skip EzjonGeber, sum liggur vi Elat Reyahavsstrond Edomslandi. Stai liggur vi Akabavkina og eitur n Tell el Kheleifeh.
      Fornfrin sigur fr mongum, teir eru komnir fram har vi Akabavkina. Av serligum huga eru koparnm Slomos og smeltiverki, har kopari var reinsa. Teir ivast ikki , at her er sjnligi stovnurin undir hansara tiltikna fatiliga rkidmi. bkini Oid Africa Rediscovered finna vit ymist um handilin eystri gomlum dgum: T Duarte Barbosa fimtandu ld sigldi ein av fyrstu skipsflotum Portugals til India, fekk hann at sggja, at flki vi strondina Afrika, eystanfyri, handlai vi og seldi mongdir av gulli, flabeini og voksi. Hann s, at keypmenn indiska rkinum Camboy, sum afrikaflki seldi vrur snar til, fingu stran ga av hesum handli. Hann skrivar, at bir partar vunnu ngvan pening. Hetta var ntt fyri portugalsmonnum um r 1500, men hesin handil var aldargamal.
      Egyptar undir fyrstu og mittastu kongsttunum handlau vi Punt (ntmans Somalia). Tvey tsund og fimm hundra r fyri hetta hvdu sjmenn siglt eftir gulli fyri Hiram kong Trus vi Mijararhavi niur til Ofir (sum er umlei ntmans Jemen). So lesa vit 2. Krn. 8,17: Um hesa tina fr Slomo til Ezjon-Geber og til Elot ti vi havi Edomslandi. Huram sendi menn til hansara vi skipum og sjvandari manning; teir fru saman vi monnum Slomos til Ofir og frdu haani 450 talentir av gulli heim til Slomo kong. 2. Krn. 9,21: T kongurin hevi skip, i fru til Tarsis saman vi monnum Hurams; trija hvrt r komu skipini heim, fermd vi gulli, silvuri, flabeini, apum og pfuglum. T vit lesa um drotningina r Saba, hon t Belkis, skilja vit naka av rkidminum har suuri. 2. Krn. 9,9: Sani gav hon konginum 120 talentir av gulli og stra mongd av kryddurtum og drum steinum; aldri hevur slk mongd av kryddurtum veri landinum, sum ta, i drotningin Saba gav Slomo kongi. Gjaldoyra fyri hetta, teir frdu heim til Slomo, var ivaleyst kopar r Ezjon-Geber vi Akabavkina.
Ezra(hebr. hjlp.) Prestur, sum leiddi ein hp av tlagnum heim r Bbel, og sum skrivai Ezra bk, i sst av kap. 8,1; 9,1 o.. Hann var beinari linju tt vi Pineas, sum var abbasonur ron. Ezra 7,15. Ezra 7,6: hesin Ezra fr heim r Bbel. Hann var skriftlrdur maur, kunnigur vi Mselg, hana, i HARRIN Gud sraels hevi givi. Og vi ta at HARRIN Gud hansara helt hond Sna yvir honum, lt kongurin hann fa alt, i hann ba um. Vit lesa kap. 7,11 avskrift av brvi, sum Artaxerxes kongur Persia ( sguni nevndur Longimanus, kongur fr 465 til 425 f.Kr.) skrivar til Ezra. Vit sggja, hvr strbra virkan gudstti og kunnleiki hansara ori HARRANS hevi viurskiftini, har tey vru tlegd. Ezra skilti, hvussu ngv ta hevi at ta har tlegdini, at verk vru aftan fyri vitnisburin. Hann visti, at ferin, teir n skuldu byrja, l um vandamikil ki. Har vru rnsmenn, sum ongum eirdu, og ferin fr at vara einar 4 mnair.
      Freistandi kundi veri at bii kong um nakrar hermenn til verju. Hann visti, at ta fekk hann beinan vegin, men les kap. 8,22: Eg varnaist at bija kong um herflk og hestmenn at verja okkum mti fggindum ferini; t vit hvdu sagt vi kong: Gud okkara heldur hond Sna yvir llum teimum, i skja Hann, og letur teimum gangast vl.
      Ezra var kortini fyri strum vnbrotum. Kap. 9,1 sigur fr, at hann fekk at vita, at flki hevi bori seg trleyst at. Tey hvdu blanda seg vi heidningaflkini. Tey hvdu gift seg saman vi teimum Ezra sigur um hetta v. 3: Ti eg hoyrdi hetta, skrddi eg kyrtil og kappa mn, roytti hr av hvdinum og r skegginum og fekk ikki ori upp fyri sorg. Lesa vit kapitlarnar 9 og 10, sggja vit, hvussu strt misbrot hetta var at blanda seg vi flkini, sum ikki vru av flki Guds. Harrin er sanniliga ikki minni in fyri flkinum dag. Flkinum, sum Hann keypti vi dra bli Snum. 2. Kor. 6,14:
      Fari ikki undir javnt ok saman vi vantrgvandi! Hvnn felagsskap hevur rttvsi vi lgloysi, og hvat samfelag hevur ljs vi myrkur! Hvat samlj er millum Kristus og Belial, og hvnn lut hevur trgvandi vi vantrgvandi! Hvussu kann tempul Guds sameinast vi avgudar! Vit eru j tempul hins livandi Guds sum Gud hevur sagt: Eg skal bgva hj teimum og ganga millum teirra; Eg skal vera Gud teirra, og tey skulu vera flk Mtt. Fari t t fr teimum og skilji tykkum fr teimum sigur Harrin og nemi einki reint! T skal Eg taka mti tykkum; og Eg skal vera tykkum Fair, og tit skulu vera Mr synir og dtur sigur Harrin hin Alvaldi.
Ezri(hebr. hjlpsamur, hjlp mn.) 1. Krn. 27,1: Hetta eru sraelsmenn eftir tali teirra, vi ttarhvdingum teirra, hvusmonnunum yvir 1000 og yvir 100 og umsjnarmonnum teirra, sum tntu konginum llum, i vivkti herflokkunum. V. 26: Ezri, sonur Kelub, yvir teimum, i arbeiddu markini og drkau jrina.